۱۳ تفاوت فاشیسم و کمونیسم؛ از تاریخچه تا عناصر این مکاتب

به طور کلی، کمونیسم (communism) مبتنی بر تئوری برابری اقتصادی تمامی افراد و در نتیجه جامعه‌ای بدون اختلاف طبقاتی است. در مقابل، فاشیسم (fascism) سیستمی ملی‌گراست که در آن حکومتی از بالا به پایین، با اختلاف‌های طبقاتی بسیار شدید جریان دارد و توسط یک دیکتاتور قدرتمند اداره می‌شود. در عین حال، فاشیسم و کمونیسم هر دو از اروپا سرچشمه گرفته‌اند و هر دو از اوایل تا اواسط قرن بیستم میلادی در میان جوامع مختلف محبوبیت داشته‌اند.

در ادامه، قصد داریم تا با جزئیات بیشتری به تشریح تفاوت فاشیسم و کمونیسم پرداخته و ابعاد مختلف آن‌ها را مورد بررسی قرار دهیم.

 

بررسی تفاوت فاشیسم و کمونیسم

۱. فلسفه وجودی

  • کمونیسم
  • برخورداری از حقوق برابر تمامی مردم در جامعه
  • اشتراک‌گذاری امکانات، با توجه به توانایی و نیاز متقابل هر فرد
  • دسترسی آزاد به مواد مصرفی با پیشرفت تکنولوژی
  • فراوانی
  • فاشیسم
  • کسب قدرت برای دولت و تداوم آن از طریق جنگ و فتح
  • حفظ اقتدار دولت و بازنگری آن
  • عدم برخورداری از ارزش فردی (ارزش فردی در گرو نقش داشتن در اقتدار دولت است.)
  • تفاوت در فلسفه وجودی بر اساس کشور مورد نظر

کومونیسم چیست

۲. تاریخچه

  • کمونیسم

عمده‌ترین احزاب کمونیست شامل موارد زیر است:

  • حزب کمونیست اتحاد جماهیر شوروی در سال‌های ۱۹۱۲ تا ۱۹۹۱
  • حزب کمونیست چین از سال ۱۹۲۱
  • حزب کارکنان کره از سال ۱۹۴۹
  • حزب کمونیست کوبا از سال ۱۹۶۵
  • فاشیسم

اصطلاح فاشیسم توسط موسولینی و در دهه ۱۹۲۰ پس از به دست آوردن حکومت ایتالیا ابداع شد. سایر رژیم‌های فاشیستی مهم عبارت هستند از:

  • رژیم نازی آلمان از سال ۱۹۳۳ تا ۱۹۴۵
  • حکومت فاشیست ملی در پرتغال از سال ۱۹۳۴ تا ۱۹۶۸
  • حکومت فرانسوی اسپانیا از سال ۱۹۳۶ تا ۱۹۷۵

۳. تعریف

  • کمونیسم
  • تئوری یا سیستم سازمانی بین‌المللی مبتنی بر نگه‌داشت کلیه اموال مشترک با مالکیت واقعی جامعه یا دولت
  • حذف بازارهای آزاد و مقابله با سرمایه‌داری‌های مختلف
  • فاشیسم
  • دولتی ناسیونالیستی و استبدادی که معمولاً توسط یک نفر در رأس یک حزب اداره می‌شود.
  • انتخابات نمایندگان، دموکراتیک نیست.
  • بازار آزاد وجود ندارد.
  • فردگرایی و اقتدار فردی، در میان نیست.
  • دولت مطبوعات و سایر رسانه‌ها را کنترل می‌کند.

۴. عناصر اصلی

  • کمونیسم
  • دولت متمرکز
  • اقتصاد برنامه‌ریزی شده
  • نقش محوری طبقه کارگر
  • مالکیت اشتراکی ابزارهای تولید
  • عدم امکان مالکیت خصوصی برای افراد
  • برابری بین جنسیت‌ها و همه مردم
  • تمرکز بین‌المللی
  • معمولاً ضد دموکراتیک
  • سیستمی تک‌حزبی
  • فاشیسم
  • آرمان‌گرایی واقعی
  • دولت متمرکز
  • داروینیسم اجتماعی (تبعیض بیولوژیکی)
  • اقتصاد برنامه‌ریزی شده
  • ضد دموکراتیک
  • ضد شایسته‌سالاری
  • ناسیونالیسم (ملی‌گرایی) افراطی
  • نظامی گرایی
  • نازیسم (نژادپرستی)
  • دارای نقش‌های جنسیتی سنتی یا اغراق‌آمیز
  • سیستمی تک‌حزبی

فاشیسم و کومونیسم

۵. ایده مکتب

  • کمونیسم
  • همه مردم یکسان هستند؛ بنابراین طبقات اجتماعی مختلف معنای خود را از دست می‌دهند.
  • دولت باید صاحب تمام ابزارهای تولیدی، زمین و سایر موارد باشد.
  • مردم باید برای دولت کار کنند و برآیند بازده جمعی به طور یکسان در میان آنان توزیع شود.
  • فاشیسم
  • اتحاد بین مشاغل و دولت، با مالکیت و اختیار دولت بر آنان و در عین حال مالکیت اسمی خصوصی مردم بر دارایی‌هایشان
  • برنامه‌ریزی مرکزی (دولتی) اقتصاد ملی
  • مثال: سرمایه‌داری در ایتالیا، سوسیالیسم ملی در آلمان و توزیع مجدد ثروت در رژیم نازی

۶. سیستم سیاسی

  • کمونیسم

جامعه کمونیستی باید فاقد هرگونه طبقه اجتماعی باشد و به صورت مستقیم توسط مردم اداره شود. با این حال این موضوع هرگز محقق نشده است. در عمل، مردم ماهیتی کاملاً وابسته به حکومتی دیکتاتور داشته‌اند و یک حزب مرکزی حاکم بر جامعه بوده است.

  • فاشیسم
  • یک رهبر کاریزماتیک اختیار مطلق دارد.
  • دولت در رأس همه امور است.
  • مشاوران دولت به جای برگزاری انتخابات معمولاً بر اساس شایستگی‌شان انتخاب می‌شوند!
  • پارتی‌بازی رایج است!

۷. سیستم اقتصادی

  • کمونیسم
  • ابزارآلات تولیدی مشترک
  • رد مفهوم مالکیت در کالاهای سرمایه‌‌داری
  • سازمان‌دهی تولید به منظور تأمین نیازهای انسانی به طور مستقیم و بدون استفاده از پول
  • برپایی مکتبی بر اساس امکان فراوانی مادی
  • فاشیسم
  • استقلال یا خودکفایی ملی
  • انجام کارهای عمومی بزرگ
  • کسری بودجه
  • برخورد با اتحادیه‌های کارگری و اصناف
  • برخورد شدید با بازارهای مالی بین‌المللی و ربا

۸. رهبران کلیدی

  • کمونیسم

کارل مارکس، فردریش انگلس، پیتر کروپوتکین، چه‌گوارا و …

  • فاشیسم

آدولف هیتلر، بنیتو موسولینی، فرانسیسکو فرانکو، خوزه آنتونیو پریمو ریورا و …

رهبران فاشیسم و کمونیسم

۹. حق مالکیت شخصی

  • کمونیسم

وجود ندارد؛ مفهوم مالکیت شخصی با مفهوم مالکیت عمومی مردم جایگزین می‌شود.

  • فاشیسم

حق مالکیت اسمی مشروط بر خدمت به دولت، اطاعت از قوانین و ارزش‌آفرینی وجود دارد؛ اما مالکیت معنوی دارایی‌ها برای دولت است.

۱۰. ساختار اجتماعی

  • کمونیسم
  • تمام تمایزات طبقاتی از بین می‌رود.
  • جامعه‌ای که در آن هر فرد هم صاحب ابزارآلات تولیدی و هم کارمند خود است.
  • فاشیسم
  • ساختار طبقاتی دقیق در فاشیست ایتالیایی برای جلوگیری از هرج و مرج
  • از بین رفتن تمامی تمایزات طبقاتی در نازی آلمانی (نازیسم به نژاد «برتر» اعتقاد داشت؛ اما فاشیسم ایتالیایی در اصل مکتبی نژادپرست نبود.)

۱۱. تبعیض در جوامع

  • کمونیسم

از نظر تئوریک، تمام اعضای دولت و مردم با یکدیگر برابر در نظر گرفته می‌شوند.

  • فاشیسم
  • اعتقاد به یک نژاد برتر در نازیسم
  • اعتقاد به یک ملت برتر در فاشیسم و نازیسم
  • اعتقاد به جنسیت برتر
  • مخالفت ایدئولوژیک و سیاسی با اتحادیه‌های اصناف

تفاوت فاشیسم و کومونیسم

۱۲. ابزارهای کنترل جوامع

  • کمونیسم

از نظر تئوریک، هیچ‌گونه کنترل دولتی وجود ندارد!

  • فاشیسم
  • کنترل جوامع از طریق نیروهای مستقیم مانند پلیس ضد شورش، اردوگاه‌های کار اجباری، کشتار و …
  • تبلیغات از طریق رسانه‌های دولتی به شدت سانسور شده

۱۳. گرایش‌های مختلف مکتب

  • کمونیسم
  • آنارشیسم چپ‌گرا
  • کمونیسم اروپایی
  • مارکسیسم
  • کمونیسم ملی
  • کمونیسم پیش از مارکسیست
  • کمونیسم بدوی
  • کمونیسم مذهبی
  • کمونیسم بین‌المللی و …
  • فاشیسم
  • نازیسم
  • اتوفاشیسم
  • فاشیسم انگلیسی
  • فاشیسم ایتالیایی
  • سوسیالیسم ملی
  • نئوفاشیسم و …

 

جمع‌بندی

در این مقاله به بررسی تفاوت فاشیسم و کمونیسم بر اساس ابعاد مختلف این مکاتب پرداختیم و تفاوت‌های کلیدی آن‌ها را ارائه دادیم. به طور کلی،‌ می‌توان گفت که مکتب کمونیست به نوعی نسخه ریاکارانه‌ مکتب فاشیسم به شمار می‌آید که در آن از حق انتخاب، برابری و محوریت مردم سخن به میان می‌آید؛ اما در عمل حکومتی مستبد کنترل تمامی امور را در دست گرفته است! نظر شما در مورد هر یک از مکتب‌های فاشیسم و کمونیسم و تفاوت‌های آن‌ها چیست؟ نظرات خود را در پایین همین صفحه، با ما و سایر کاربران در میان بگذارید.

در پایان، برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد سایر مکاتبی که در طول تاریخ و در میان جوامع مختلف رواج داشته‌اند، می‌توانید به مطالبی مانند «فمینیسم چیست و فمینیست ها چه کسانی هستند؟» یا «مکتب لیبرالیسم چیست و چه اصولی دارد؟» مراجعه کنید.

انگیزه
Logo
قابلیت ثبت نام در سایت فعال نیست
Compare items
  • Total (0)
Compare