بازار کار رشته‌ ریاضیات و کاربردها + معرفی رشته و گرایش‌ها

بازار کار ریاضیات و کاربردها

دو رشته­‌ی ریاضی محض و کاربردی، به علت شباهت زیاد دروس آن به یکدیگر، باهم تلفیق شدند و رشته‌ی جدیدی با عنوان ریاضیات و کاربرد­ها در دانشگاه­‌ها شکل‌ گرفت. این رشته به عنوان پلی بین ریاضیات محض و کاربردی است. از یک طرف به کاربرد علم ریاضی در رشته‌های دیگر می‌پردازد و از طرف دیگر، می­‌کوشد تا مبانی ریاضی محض را به مبانی عملی‌ نزدیک‌تر کند. پیش نیاز ورود به این رشته داشتن علاقه و انگیزه فراوان است. یک دانشجوی ریاضیات و کاربرد­ها باید قدرت درک و خلاقیت بالایی داشته‌ و توانایی درک الگوهای مختلف و تجزیه­‌وتحلیل مسائل را داشته‌باشد. یکی از سوال‌هایی که در رابطه با این رشته پیش می‌­آید، بازار­کار این رشته است. آیا این رشته آینده شغلی دارد؟ در مطلب پیش­‌رو به معرفی این رشته و گرایش­‌های آن در مقاطع کارشناسی ارشد و دکترا می‌پردازیم و در پایان، بازار کار رشته‌ ریاضیات و کاربردها را بررسی خواهیم کرد.

 

بازار کار رشته‌ ریاضیات و کاربردها

هدف اصلی این رشته، تربیت کارشناسی با معلومات و دانش بالای ریاضیات است که توانایی تحلیل کمی مسائل صنعتی، اقتصادی و برنامه‌ریزی را داشته‌ باشد. فارغ‌التحصیلان رشته­‌ی ریاضیات در موسسات دولتی و خصوصی و  هرجا که به علم ریاضی نیاز باشد، می­‌توانند فعالیت‌کرده و مفید واقع شوند. ازجمله سازمان­‌های مدیریت­ی و مالی، موسسات فنی، کشاورزی، شرکت­‌های صنعتی و … خوشبختانه با رویکرد صنایع و موسسات به انجام امور تحقیقاتی، هم‌اکنون امکان جذب بسیاری از فارغ‌التحصیلان تحصیلات تکمیلی رشته‌های ریاضی، فراهم شده‌است.

جایگاه‌ های شغلی مختلف برای رشته‌ ریاضیات و کاربردها 

  1. کارمند بانک: یک فارغ­‌التحصیل رشته ریاضیات می‌­تواند در بانک­‌ها و موسسات مالی مختلف فعالیت‌ کند.
  2. کارگزار بیمه
  3. برنامه نویس
  4. برنامه‌ریز تولید و فروش کارخانه­‌ها
  5. استخدام آموزش‌وپرورش: فارغ‌التحصیلان رشته ریاضیات و کاربرد­ها در قسمت‌های مختلف آموزش­ و پرورش به عنوان کارشناس، مدیر آموزش یا معلم ریاضی می‌توانند حضور پیدا‌ کنند.
  6. تدریس در مدارس
  7. تدریس به عنوان معلم خصوصی
  8. اشتغال در موسسات محاسبات نجومی
  9. کار در شرکت‌های صنعتی
  10. کار در موسسات خصوصی
  11. کارشناس یا مدیر پایگاه داده
  12. طراحی برای مدل‌سازی و بهینه‌سازی در کارخانجات

معرفی رشته ریاضیات و کاربرد هادر خارج از کشور وضعیت اشتغال فارغ‌التحصیلان رشته‌ی ریاضی بسیار مناسب­‌تر و بهتر از ایران است. این تفاوت در سایر موقعیت‌­های شغلی به­ غیر از تدریس کاملا محسوس به نظر می‌رسد. متخصصان در زمینه‌ی آنالیزعددی، بهینه‌سازی و ریاضیات مالی در بیشتر کشورهای پیشرفته دنیا در کارخانجات تولیدی و شرکت­‌ها وضعیت شغلی خوبی دارند. در واقع اشتغال برای این فارغ‌التحصیلان به تدریس محدود نشده و از طرح‌ها و تحقیقات کابردی آن‌ها در پروژه‌های صنعتی به خوبی استقبال می‌شود. فقط آن­ دسته از ریاضیدانانی که به تدریس علاقه­‌مند هستند در دانشگاه‌ها به کار تدریس و تحقیق مشغول می‌شوند.

جایگاه ریاضیات و کاربرد ها در ایران

گرایش‌ های رشته­‌ ریاضیات و کاربردها

رشته‌ی ریاضیات و کاربرد­ها در دو مقطع کارشناسی ارشد و دکترا در بیشتر دانشگاه­‌های ایران تدریس می‌شود که هر کدام از این مقاطع گرایش­‌های مختلفی دارند. که در قسمت پایین به تشریح آن‌ها می­‌پردازیم.

واحدهای رشته ریاضیات و کاربردها در دوران کارشناسی

در دوره‌ی کارشناسی دانشجویان ریاضیات و کاربردها باید حداقل ۱۳۲ واحد پاس کنند که از این میان ۲۰واحد دروس عمومی، ۲۴ واحد دروس مشترک (در مجموعه‌ی علوم ریاضی)، ۶۰ تا ۶۲ واحد دروس الزامی ( ۲ واحد اختیاری دانشجو) و ۲±۳۰ واحد دروس اختیاری خواهند داشت.

لیست دروس دوره کارشناسی ارشد رشته ریاضیات و کاربردها

کارشناسی ارشد ریاضیات و کاربردها شامل گرایش‌های مختلفی است:

ردیف گرایش
۱ جبر
۲ آنالیز ریاضی
۳ هندسه
۴ بهینه‌سازی (تحقیق در عملیات)
۵ ریاضی مالی
۶ رمز و کد
۷ معادلات دیفرانسیل و سیستم‌های دینامیکی
۸ آموزش ریاضی
۹ محاسبات نرم – ساختار‌های جبر منطقی
۱۰ منطق ریاضی
۱۱ نظریه اعداد
۱۲ نظریه گراف و ترکیبات
۱۳ ریاضیات صنعتی
۱۴ ریاضیات صنعتی

۱. جبر

  یکی از گرایش­‌های ریاضی در دوره‌ی کارشناسی ارشد جبر است که به بررسی ساختار­های جبری مثل گروه، حلقه و میدان می­‌پردازد. فرد با این بررسی، توانایی حل معادلات مختلف و پاسخ‌گویی به نیاز سایر رشته‌های علوم به‌خصوص مدل‌سازی پدیده‌های طبیعی را خواهد­داشت و می‌کوشد تا مسائل و معادلات رشته‌های مختلف ازجمله علوم‌ کامپیوتر، شیمی اتم، کیهان شناسی و علوم پزشکی را حل کند. دسته‌بندی گروه‌ها و حلقه‌ها و مدول­‌ها از موضوعات اصلی این شاخه هستند. زیر شاخه‌های این رشته عبارتند از:

  • نظریه گروه‌ها
  • نظریه حلقه‌ها و مدول‌ها
  • هندسه‌ی جبری
  • جبرجابجایی
  • جبر ناجابجایی
  • جبر ترکیباتی

مقطع کارشناسی ارشد این رشته در اکثر دانشگاه‌های کشور که مقطع ارشد ریاضی دارند، تدریس می‌شود.

۲. آنالیز ریاضی

 از زیرشاخه­‌های علوم‌ ریاضی است که بر گرایش تحزیه و تحلیل از ریاضیات محض تاکید دارد و به بررسی و تحلیل ساختارهای پیوسته می­‌پردازد. این بخش از ریاضی با مفاهیم حد و همگرایی ارتباط دارد و در آن‌ها موضوعاتی مثل پیوستگی و انتگرال‌گیری و مشتق‌پذیری و توابع غیرجبری بررسی می‌شود. آنالیز ریاضی در واقع به نقاط استثنایی ریاضی می‌پردازد. کلمه آنالیز به همین معنی (نقاط استثنایی) است. دروس اختصاصی و زیر شاخه­‌های این رشته در دوران کارشناسی ارشد به شرح زیر هستند:

  • آنالیزعددی
  • آنالیزحقیقی
  • آنالیزتابعی
  • آنالیزمختلط
  • آنالیز هارمونیک
  • آنالیز غیر استاندارد

۳. هندسه

هندسه مطالعه‌ی انواع روابط طولی و اشکال و خصوصیات آن‌هاست. در این گرایش به تجزیه و تحلیل سیستم‌های هندسی به‌خصوص مدل‌سازی، حل مسائل فیزیک، معادلات دیفرانسیل و پاره‌ای پرداخته می‌شود. واژه هندسه یک واژه عربی به معنای “اندازه” است و در زبان انگلیسی به آن geometry می­‌گویند. هندسه از قدیمی­‌ترین شاخه­‌های ریاضیات است.

گرایش هندسه به دو شاخه تقسیم می­‌شود:

هندسه مقدماتی هندسه‌مسطحه
هندسه‌فضایی
 

 

هندسه مدرن

هندسه‌جبری
هندسه‌محاسباتی
هندسه‌ی اعداد صحیح
هندسه‌دیفرانسیل
هندسه‌برداری
هندسه‌تحلیلی
هندسه‌‌اقلیدسی
هندسه‌نااقلیدسی
هندسه‌تصویری
هندسه‌ریمانی
هندسه‌ناجابجایی
هندسه‌هذلولوی

۴. بهینه‌سازی (تحقیق در عملیات)

تحقیق در عملیات یکی از گرایش‌های ریاضیات و کابردهاست که برای یافتن نقاط بهینه در مسائل بهینه‌سازی از برنامه‌­ریزی ریاضی، آمار و طراحی الگوریتم‌ها بهره‌ می­‌برد. یافتن نقطه‌ی بهینه براساس نوع مسئله مفاهیم مختلفی دارد. از علوم بهینه‌سازی و تحقیق در عملیات، در مسائلی مانند بیشینه‌سازی ( مثل:بیشینه‌سازی سود، سرعت خط تولید، تولید زراعی و…) و کمینه‌سازی ( مثل: هزینه کمتر، کاهش ریسک و …) استفاده می‌­شود. هدف اصلی بهینه‌سازی یافتن بهترین پاسخ برای مسائل پیچیده است که موجب بهبود عملکرد یک سامانه می­‌شود. این گرایش به شاخه‌­های مختلفی مثل: بهینه‌سازی غیر خطی، شبکه‌های جریان کنترل و … تقسیم می‌­‌شود.

۵. ریاضی مالی

ریاضی مالی شاخه‌ای از ریاضیات است که نظریه‌ی اندازه احتمال را با کاربرد­های تجربی که روی زندگی مردم تاثیر دارد، ترکیب می­‌کند. این شاخه، جزء شاخه‌های جذاب ریاضیات است که باعث پیشرفت نظریه‌های بنیادی اقتصاد می‌­شود. ریاضیات مالی، ریاضیات جدید را به سمت مدل کردن مشاهدات پیش‌ می­‌برد. با اینکه تحقیق و تدریس این رشته در ایران کم به نظر می‌رسد؛ اما به طور قطع در آینده جزء رشته‌های پرطرفدار در کشور خواهد‌بود.

۶. رمز و کد

این شاخه از شاخه­‌های جوان ریاضیات است. یکی از ارکان مهم امنیت ارتباطات را باید مقوله رمز بدانیم. اهمیت این موضوع باعث شده که علم رمز­نگاری به طور گسترده‌­ای به­ عنوان یکی از شاخه­‌های علم ریاضیات و مخابرات در جهان مطرح شود. رمز و کد از فناوری­‌های نوین ارتباطات است که در دانشگاه‌های مطرح دنیا تدریس می‌شود.

این گرایش، یک رشته­‌ی بین رشته­‌ای بوده که بین رشته­‌های کامپیوتر، مهندسی برق، فیزیک، علوم کامپیوتر و ریاضی مشترک است؛ ولی پایه و اساس اصلی آن را باید دانش ریاضی بدانیم. این رشته حوزه‌های مختلفی دارد مثل:

  • محافظت کارا از اطلاعات در برابر کانال ( نویز، تداخل، محوشوندگی و… )
  • فشرده­‌سازی، ذخیره­ سازی، انتقال اطلاعات در سیستم‌های الکترونیکی
  • ارتباطات مخابراتی نسل جدید ۴G و ۵G
  • کدگذاری­‌های زیستی
  • و …

دانش­ آموختگان این رشته، در زمینه امنیت داده، اطلاعات و فناوری­‌های ارتباطی و مخابراطی­، در شرکت‌های خصوصی و دولتی فعالیت می­‌کنند. آن‌ها همین‌طور می­‌توانند به عنوان پژوهشگر در زمینه اطلاعات و ارتباطات در مراکز تحقیقاتی و توسعه‌ی فناوری مشغول باشند.

۷. معادلات دیفرانسیل و سیستم‌های دینامیکی

نظریه‌ سیستم‌های دینامیکی و کنترل به بررسی رفتار کیفی پدیده‌های طبیعی و مصنوعی و کنترل آن می‌پردازد. درواقع، هندسه سیستم‌های دینامیکی بطور تحلیلی مورد بحث قرار می‌گیرد. و حوزه­‌های مختلفی مانند بیولوژی، اقتصاد و تکنولوژی فضایی را در بر می­‌گیرد. معادلات دیفرانسیل  یک بخش بنیادی از دانش ریاضی بوده و ضمن داشتن قدمت، کاربردهای بی‌شماری در فیزیک، مهندسی و پزشکی دارد. به یقین می‌توان گفت یکی از پایه‌های اصلی این علوم، معادلات دیفرانسیل است.

۸. آموزش ریاضی

از دیگر گرایش‌های رشته‌ی ریاضی، آموزش ریاضی است که علاوه بر پرداختن به مفاهیم ریاضی، به مبحث آموزش این درس در سطوح مختلف می‌­پردازد.

۹. محاسبات نرم – ساختار‌های جبر منطقی

 محاسبات نرم، مشخص کننده‌ی راه‌حل­‌های نادقیق و تقریبی برای حل مسائلی است که از نظر محاسباتی حل آن‌ها دشوار بوده و هیچ الگوریتم شناخته شده‌ای برای حل دقیق آن‌ها در زمان چندجمله‌ای وجود ندارد. برخلاف سایر شیوه‌های محاسباتی سخت که تمام تلاش آن‌ها بر دقیق بودن و در جهت مدل سازی کامل حقیقت است، روش‌های نرم بر اساس تحمّل نادقیق‌نگری‌ها، حقایق جزیی و ناکامل، و فقدان اطمینان استوار شده اند. به زبان ساده‌ی علمی، روش‌های سخت برآمده از طبیعت و نحوه‌ی رفتار ماشین هستند؛ در حالی که شیوه‌های نرم، به انسان و تدابیر اتخاذ شده از سوی ذهن او به منظور حل و فصل مسائل اختصاص پیدا می‌کنند. با این روش می‌توان پدیده­‌های خیلی پیچیده را مدل­‌بندی وتجزیه و تحلیل کرد.

۱۰. منطق ریاضی

این شاخه از ریاضیات به ارتباط منطق و ریاضی می‌پردازد و به نام منطق صوری یا منطق نمادی هم آن‌را می‌شناسند.  نتایج به‌دست‌آمده از این گرایش، به حل مسائل بنیانی کمک می­‌کند و همین‌طور در سایر شاخه­‌های ریاضی مانند جبر، علوم کامپیوتر، هندسه و توپولوژی مورد استفاده قرار می­‌گیرد.

۱۱. نظریه اعداد

در این گرایش، خواص اعداد صحیح مورد بحث قرار می­‌گیرد.

۱۲. نظریه گراف و ترکیبات

یکی از بخش‌های با قدمت دانش ریاضی محسوب می­‌شود و کاربرد‌های زیادی در شاخه­‌های دیگر علوم مثل بیولوژی، شیمی، فناوری نانو، تحقیق در عملیات و علوم مهندسی دارد.

۱۳. ریاضیات صنعتی

کاربرد ریاضی در علوم فنی با نام ریاضیات صنعتی شناخته شده‌است.

گرایش های ریاضیات و کاربرد ها در کارشناسی ارشد گرایش‌ های رشته ریاضیات و کاربردها در دوران دکترا

در دوران دکترا هم رشته ریاضیات، همه گرایشات ریاضی محض و کاربردی و آموزش ریاضی و بیوانفورماتیک را داراست. در مقطع دکتری، دانشجویان ضمن افزایش مراتب علمی خود در یک زمینه خاص، قدرت، توان و صلاحیت خود را در جهت انجام طرح‌های تحقیقاتی در سطح ملی و منطقه‌ای افزایش می‌دهند و قادر به توسعه‌ مرز‌های دانش و رفع معضلات علمی و اجرایی از طریق پژوهش هستند.

مقطع دکترا رشته ریاضیات و کاربردها

کلام آخر

رشته‌ ریاضیات یکی از بهترین رشته‌های دنیاست و به طور قطع آن طور که باید در ایران هنوز جایگاه واقعی خود را نیافته‌ است؛ و طبیعتا فرصتهای شغلی زیادی هم نخواهد داشت. این رشته نیازمند آن است که گام‌های زیادی تا دست‌یابی به جایگاه و کاربرد واقعی آن در کشور برداشته شود. پیشنهاد می­‌شود مطالب مرتبط با معرفی سایر رشته‌ها مانند علوم سیاسی، مدیریت مالی و مترجمی زبان را از همین سایت مطالعه کنید.

 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

0 تعداد نظرات
پریدن به بالا