فضیلت روز عرفه در روایات و احادیت معتبر دینی چیست؟

یکی از مناسبتهای مهم مسلمانان و شیعیان متعلق به نهم ذیحجه، یعنی روز عرفه می باشد هر چند که به عنوان عید معرفی نشده است اما مثل عید خوانده می شود. از طرفی به خاطر اینکه امام حسین علیه السلام پس از مراسم حج به سمت کربلا حرکت کرد این روز از اهمیت بسیار بالایی برخوردار شد و حق تعالی به واسطه عبادت و طاعت بندگانش گناهان آنها را می آمرزد و در این روز شیطان حقیرترین و خشمناک ترین خواهد بود. فضیلت روز عرفه بسیار زیاد است که شیعیان با انجام اعمال منحصر به فردی در صحرای عرفات این روز را گرامی می دارند. یکی از اعمال مهم روز عرفه خواندن دعای امام حسین علیه السلام بعد از نماز ظهر و عصر می باشد.

 

فضیلت روز عرفه در احادیث

امیر مؤمنان علی(ع) درباره راز وقوف در عرفات و فضیلت روز عرفه فرمود:

«عرفات، خارج از مرز حرم است و مهمان خدا باید بیرون دروازه، آن‌قدر تضرع کند تا لایق ورود به حرم شود».

امام سجاد(ع) در حدیثی در توصیف فضیلت روز عرفه فرمود:

عصر روز عرفه و ظهر روز دهم که حاجیان در منا حضور دارند، خدای سبحان به فرشتگان مباهات می‌کند و می‌فرماید: «اینان بندگان من هستند که از راه‌های دور و نزدیک با مشکلات بسیار به اینجا آمده و بسیاری از لذت‌ها را بر خود حرام کرده و بر شن‌های بیابان‌های عرفات و منا خوابیده‌اند و این‌گونه با چهره‌های غبارآلود، در پیشگاه من اظهار ناتوانی و خواری می‌کنند. اینک به شما اجازه دادم تا آنان را ببینید. آنگاه فرشتگان حق به اذن خداوند بر دل‌ها و اسرار نهان آنها آگاه می‌شوند.

از امام صادق(ع) سؤال شد: عرفات را چرا عرفات نامیده‌اند؟

حضرت فرمود: «جبرئیل، حضرت ابراهیم را روز عرفه به این مکان آورد، چون ظهر فرا رسید، جبرئیل گفت: ای ابراهیم! به گناه خود اعتراف کن و مناسکت را بیاموز! چون جبرئیل گفت اعتراف کن! این سرزمین عرفات نامیده شد».

پیامبر اکرم(ص) نیز در بیان فضیلت روز عرفه می‌فرماید:

«خداوند در هیچ روزی به اندازه روز عرفه، بندگان خود را از آتش جهنم آزاد نمی‌کند».

«در میان گناهان، گناهانی است که جز در عرفات بخشیده نمی‌شود».

«هنگامی که مردم در عرفات وقوف می‌کنند و حاجت‌های خود را با گریه و زاری درخواست می‌کنند، خداوند نزد فرشتگان به این مردم افتخار می‌کند و به فرشتگان خطاب می‌کند: آیا نمی‌بینید که بندگان من از راه‌های دور و غبارآلود به‌سوی من آمده‌اند و مالشان را در راه من خرج کرده‌اند و بدن‌ها را خسته کرده‌اند؟ به عزت و جلالم سوگند! گناهکارانشان را به نیکوکارانشان می‌بخشم و آنها را از گناه پاک می‌کنم، مانند روزی که از مادر متولد شده‌اند».

«آنگاه که در عرفات وقوف کنى، چنانچه گناهانت به تعداد شن‌های شنزار یا ستارگان آسمان یا قطره‌های باران باشد، خداوند آنها را خواهد بخشید».

فضیلت های روز عرفه چیست

نقل است از رسول خدا(ص) پرسیدند:‌

چه کسی از اهل عرفات، گناهش از همه بزرگ‌تر است؟ حضرت فرمود: «کسی که عرفات را درک کرده باشد و گمان کند خداوند او را نیامرزیده است».

امام سجاد (ع) در روز عرفه صدای نیازمندی را شنید که گدایی می‌کرد. به او فرمود: «وای بر تو! آیا در مثل چنین روزی از غیر خدا درخواست می‌کنى، درحالی‌که در این روز برای بچه‌هایی که در شکم مادران هستند، امید سعادت و خوشبختی می‌رود».

امام باقر(ع) نیز در بیان فضیلت روز عرفه فرمود: «هیچ‌کس (چه نیکوکار و چه بدکار) در عرفات وقوف نمی‌کند، مگر اینکه خداوند دعایش را مستجاب می‌کند»

همانطور که از امام باقر علیه السلام چنین نقل شده است که فرمود : یوم عرفه یوم دعاء و مس‍أله۱« روز عرفه روز دعا و درخواست [از خداوند] است».
از طرفی روز نهم ذی الحجه روز شهادت حضرت مسلم ابن عقیل فرستاده سید الشهدا علیه السلام به کوفه است که به امر ابن زیاد و پس از بی وفایی و پیمان شکنی مردم مظلومانه به شهادت رسید.در فضیلت آن حضرت همین بس که سالها پیش از شهادتشان رسول اکرم صل الله علیه و آله وسلم خطاب به امیرالمومنین علیه السلام فرمودند :فرزند عقیل در راه محبت فرزند تو کشته می شود دیدگان مومنین بر او می گرید و فرشتگان مقرب بر او درود می فرستند .۲
لازم بذکر است در این روز جناب هانی ابن عروه نیز که بزرگ طایفه خویش بود به جرم پناه دادن و کمک به حضرت مسلم به شهادت رسید و بدن مطهر هر دو بزرگوار در زاویه مسجد کوفه دفن گردید.

فضیلت های روز عرفه

اعمال روز عرفه چیست؟

گفته شده است که حسین بن علی این دعا را در روز عرفه و در صحرای عرفات و در کنار همراهانش در بیرون خیمه‌ها خوانده است. این دعای نسبتاً طولانی از اعمال مهم شیعیان در روز عرفه است که پس از نماز ظهر و عصر تا غروب خوانده می‌شود.

بر پایهٔ آنچه در اول برخی نسخ‌های دعا ذکر شده، این دعا توسط بشر و بشیر فرزندان «غالب اسدی» نقل شده است.

۱. غسل

برای بهره بردن از فضیلت روز عرفه ابتدا مستحب است که غسل به جا آورید.

۲. زیارت امام حسین (ع)

دگر فضیلت روز عرفه خواندن این دعاست؛ ثواب خواندن زیارت امام حسین (ع) برابر با هزار حجّ و هزار عمره و هزار جهاد بلکه بالاتر است و احادیث در کثرت فضیلت زیارت آن حضرت در این روز متواتر است و اگر کسی توفیق یابد که در این روز در تحت قُبّه مقدّسه آن حضرت باشد ثوابش کمتر از کسی که در عرفات باشد نیست،بلکه زیاده و مقدّم است.

۳. نماز روز عرفه

نماز روز عرفه نیز فضیلت دارد؛ دو رکعت نماز بعد از نماز عصر و قبل از خواندن دعاهای عرفه در زیر آسمان به جا آورده شود، در رکعت اوّل بعد از حمد توحید و در دویم بعد از حمد قُل یا اَیهَا الْکافِروُنَ بخواند بعد از آن چهار رکعت نماز گذارد در هر رکعت بعد از حمد توحید پنجاه مرتبه بخواند. نزد حق تعالی به گناهان خود اعتراف کند تا گناهانش آمرزیده شده و از ثواب عرفات بهره مند شود. سپس مشغول شود به اعمال و ادعیه عرفه که از حُجَج طاهِرِهِ صَلَواتُ اللّهِ عَلَیهِم روایت شده است.(وسائل الشیعه، ج۸، ص۱۸۳)

۴. ذکر معروف روز عرفه از حضرت امام صادق علیه السلام

در باب فضیلت روز عرفه، خواندن دعای امام حسین علیه السلام و دعای ام داود در روز عرفه سفارش شده است.
پس بگو
اَللّهُمَّ اِنّی اَسْئَلُک یا مَنْ هُوَ اَقْرَبُ اِلَیَّ مِنْ حَبْلِ الْوَریدِ یا 
خدایا از تو خواهم ای کسی که او نزدیکتر است به من از رگ گردن ای
مَنْ یحوُلُ بَینَ الْمَرْءِ وَقَلْبِهِ یا مَنْ هُوَ بِالْمَنْظَرِ الاَْعْلی وَبِالاُْفُقِ
که حائل شود میان انسان و دلش ای که او در دیدگاه اعلی است و در افق
الْمُبینِ یا مَنْ هُوَ الرَّحْمنُ عَلَی الْعَرْشِ اسْتَوی یا مَنْ لَیسَ کمِثْلِهِ
آشکاری است ای که او بخشاینده است و بر عرش استیلا دارد ای که نیست مانندش
شَیْءٌ وَهُوَ السَّمیعُ الْبَصیرُ اَسْئَلُک اَنْ تُصَلِّیَ عَلی مُحَمَّدٍ وَ الِ مُحَمَّدٍ
چیزی و او شنوا و بینا است از تو خواهم که درود فرستی بر محمد و آل محمد
و بخواه حاجت خود را که برآورده خواهد شد  انشاءالله تعالی
پس بخوان این صَلَوات را که از حضرت صادق علیه السلام منقول است که هر که بخواهد مسرور کند محمّد و آل محمّد را در صَلَوات بر ایشان بگوید:
اَللّهُمَّ یا اَجْوَدَ مَنْ اَعْطی وَیا خَیرَ
خدایا ای بخشنده ترین عطابخشان و ای بهترین
مَنْ سُئِلَ وَیا اَرْحَمَ مَنِ اسْتُرْحِمَ اَللّهُمَّ صَلِّ عَلی مُحَمَّدٍ وَآلِهِ فِی
درخواست شدگان و ای مهربانترین کسی که از او مهربانی جویند خدایا درود فرست بر محمد و آلش در
الاَْوَّلینَ وَصَلِّ عَلی مُحَمَّدٍ وَآلِهِ فِی الاّْخِرینَ وَصَلِّ عَلی مُحَمَّدٍ
زمره پیشینیان و درود فرست بر محمد و آلش در زمره پسینیان و درود فرست بر محمد
وَآلِهِ فِی الْمَلاَءِ الاْعْلی وَصَلِّ عَلی مُحَمَّدٍ وَآلِهِ فِی الْمُرْسَلینَ
و آلش در ساکنین عالم بالا و درود فرست بر محمد و آلش در زمره مرسلین
اَللّهُمَّ اَعْطِ مُحَمَّداً وَآلَهُ الْوَسیلَهَ وَالْفَضیلَهَ وَالشَّرَفَ وَالرِّفْعَهَ
خدایا عطا کن به محمد و آلش مقام وسیله و فضیلت و شرف و رفعت
وَالدَّرَجَهَ الْکبیرَهَ اَللّهُمَّ اِنّی آمَنْتُ بِمُحَمَّدٍ صَلَّی اللّهُ عَلَیهِ وَآلِهِ
و درجه بلند خدایا من ایمان آوردم به محمد صلی الله علیه و آله
وَلَمْ اَرَهُ فَلا تَحْرِمْنی فِی الْقِیمَهِ رُؤْیتَهُ وَارْزُقْنی صُحْبَتَهُ وَتَوَفَّنی
با اینکه او را ندیده ام پس در روز قیامت از دیدارش محرومم مفرما و مصاحبت و همنشینی او را روزیم فرما
عَلی مِلَّتِهِ وَاسْقِنی مِنْ حَوْضِهِ مَشْرَباً رَوِیاً سآئِغاً هَنَّیئاً لا اَظْمَاءُ
و بر کیش او بمیرانم و بنوشانم از حوض او (حوض کوثر) نوشاندنی سیراب و جانبخش و گوارا که
بَعْدَهُ اَبَداً اِنَّک عَلی کلِّشَیْءٍ قَدیرٌ اَللّهُمَّ اِنّی آمَنْتُ بِمُحَمَّدٍ صَلَّی
پس از آن هرگز تشنه نشوم که براستی تو بر هرچیز توانایی خدایا من ایمان آورده ام به محمد صلی
اللّهُ عَلَیهِ وَآلِهِ وَلَمْ اَرَهُ فَعَرَّفْنی فِی الْجِنانِ وَجْهَهُ اَللّهُمَّ بَلِّغْ مُحَمَّداً
الله علیه وآله و او را ندیده ام پس در بهشت رویش را به من نشان ده خدایا برسان به محمد
صَلَّی اللّهُ عَلَیهِ وَآلِهِ مِنّی تَحِیهً کثیرَهً وَسَلاماً
صلی الله علیه و آله از جانب من تحیتی بسیار و سلامی

۵. در آخر روز عرفه این دعا خوانده شود

یا رَبِّ اِنَّ ذُنُوبی لا تَضُرُّکَ وَاِنَّ مَغْفِرَتَکَ لی لا تَنْقُصُکَ فَاَعْطِنی ما لا 
پروردگارا همانا گناهان من زیانی به تو نزند و محققاً آمرزش تو از من نقصانی به تو نرساند پس عطا کن به من
یَنْقُصُکَ وَاغْفِرْ لی ما لایَضُرُّکَ و ایضا بخوان :اَللّهُمَّ لا تَحْرِمْنی خَیْرَ ما 
آنچه را نقصانت نرساند و بیامرز برایم آنچه را زیانت نزند خدایا محرومم مکن از آن خیری که
عِنْدَکَ لِشَرِّ ما عِنْدی فَاِنْ اَنْتَ لَمْ تَرْحَمْنی بِتَعَبی وَ نَصَبی فَلا 
نزد تو است بخاطر آن شری که در پیش من است اگر تو به رنج و خستگیم رحم نمی کنی پس
تَحْرِمْنی اَجْرَ الْمُصابِ عَلی مُصیبَتِهِ 
محرومم مدار از پاداش مصیبت دیده ای بر مصیبتش

سخن آخر

در این مطلب در مورد فضیلت روز عرفه به صورت تمام و کمال توضیحاتی دادیم؛ نهم ماه ذی الحجه روز عرفه است که در تمام سال ممتاز به دعا و عبادت می باشد . همانطور که در میان شبهای سال هیچ شبی به اندازه شب قدر اهمیت ندارد بعداز ظهر روز عرفه نیز در میان روزهای سال امتیازی ویژه دارد.
گرچه در روز عرفه حضور در کنار قبر مطهر سید الشهدا علیه السلام ونیز تشرف به حج و وقوف در صحرای عرفات فضیلت و توفیق عظیمی است که بسیاری از ما از آن محرومیم،اما دعا و درخواست از پیشگاه خداوند رحمان و رحیم در عصر روز عرفه برای هرکس در هر کجا که باشد بسیار مغتنم است.

حال که با فضیلت روز عرفه آشنا شدید، در پایان به شما پیشنهاد می کنیم برای عرض تبریک خدمت دوستانتان از مطلب تبریک روز عرفه با عکس، پیام و متن های زیبا و جدید دیدن بفرمایید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

0 تعداد نظرات
پریدن به بالا