انگیزه های جذاب زندگی

اعمال ماه شعبان؛ دعاها و نمازهای معتبر ماه شعبان

امام علی علیه السلام می‌فرمایند: رمضان ماه خدا و شعبان ماه رسول خدا و رجب ماه من است. این حدیث در کتاب شرح فروع کافی آمده است. اعمال ماه شعبان نیز از مستحبات وارده و سفارش شده در این ماه است.

در این مطلب می‌خواهیم به طور کامل اعمال ماه شعبان به صورت اعمال مشترک و اعمال خاصه آن را برایتان بگوییم. امید است با انجام دادن آن اعمال، همه حاجت‌ها روا و سیل برکت به خانه شما روانه شود.

 

 

اعمال ماه شعبان و آداب آن چیست؟

شعبان دارای مناسب‌های خاص هست. به همین دلیل هم اعمال مشترک دارد که انجامشان در همه روزهای ماه شعبان مستحب است و هم اعمال خاص برای روزهای مشخص مانند نیمه شعبان دارد. در این‌جا ابتدا اعمال مشترک ماه شعبان را برایتان باز گو می‌کنیم.

۱. گفتن ذکر استغفار در ماه شعبان

در این میان برخی ماه‌ها و روزها هستند که بخاطر خاص بودنشان، گناهان ما راحت‌تر بخشیده می‌شوند و حاجت‌های بیشتری برآورده می‌شوند. شعبان نیز از ماه‌های خاص خداوند است که استغفار کردن در آن بسیار توصیه شده است. در ادامه ذکرهایی که به آن سفارش شده، آورده شده است:

  • در حدیثی از امام رضا (علیه السلام) منقول است: “بالاترین دعا در ماه شعبان استغفار است و اگر کسی در این ماه هر روز هفتاد مرتبه استغفار نماید همانند کسی است که در غیر این ماه هفتاد هزار بار استغفار کرده است. کیفیت استغفار نیز چنین است که بگوید:”أستغفر الله و أسأله التوبه“. (فضائل الأشهر الثلاثه، ص:۵۶)
  • ذکرهای اَسْتَغْفِرُاللّهَ الَّذى لا اِلهَ اِلاّ هُوَ الرَّحْمنُ الرَّحیمُ الْحَىُّ الْقَیّوُمُ وَ اَتُوبُ اِلَیْهِ و در بعضى روایات الْحَىُّ الْقَیُّومُ پیش از الرَّحْمنُ الرَّحیمُ  آمده است که ذکرهایی هستند که بهتر است روزی هفتاد مرتبه در روزهای شعبان گفته شود.
  • ذکر دیگری که تکرار آن در ماه شعبان توصیه شده است، این است که در تمام این ماه هزار بار بگویید لا اِلهَ اِلا اللّهُ وَلانَعْبُدُ اِلاّ اِیّاهُ مُخْلِصینَ لَهُ الدّینَ وَ لَوُ کَرِهَ الْمُشْرِکُونَ که ثواب بسیار دارد از جمله آن‌که عبادت هزار ساله در نامه عملتان نوشته می‌شود.
  • ذکر صلوات نیز در این ماه توصیه شده است که هرچه بیشتر این ذکر را بگویید بهتر است.
اعمال پر فضیلت در ماه شعبان
یا قاضی‌الحاجات

۲. فضیلت صدقه دادن در ماه شعبان

انفاق به مساکین و نیازمندان از طرف همه امامان ما توصیه شده است و در قرآن نیز در چندین آیه به انفاق سفارش شده است. در ماه شعبان انفاق کردن اجر و قرب بیشتری خواهد داشت. چنان‌چه امام رضا (ع) می‌فرمایند: “اگر کسی در ماه شعبان صدقه‌ای ولو به اندازۀ نیمی از خرما دهد، خداوند جسم او را از آتش جهنم دور خواهد ساخت”. (الخصال، ج ‏۲، ص ۵۸۲)

همچنین از حضرت صادق علیه السلام منقول است که از آن جناب سؤال کردند از فضیلت روزه رجب، فرمود چرا غافلید از روزه ماه شعبان؟
راوى عرض کرد یابن رَسول الله چه ثواب دارد کسى که یک روز از شعبان را روزه بدارد؟
فرمود به خدا قسم بهشت ثواب اوست.
عرض کرد یابن رسول الله بهترین اعمال در این ماه چیست؟
فرمود تصدّق و استغفار هر که تصدّق کند در ماه شعبان حق تعالى آن را تربیت کند همچنان‌که یکى از شما شتر بچّه‌اش را تربیت مى‌کند تا آنکه در روز قیامت برسد به صاحبش در حالتى که بقدر کوه اُحُد شده باشد.

۳. نماز مخصوص ماه شعبان

برای پنج شنبه‌های ماه شعبان دو رکعت نماز مستحبی توصیه شده است. نحوه خواندن آن به این شکل است که در هر رکعت بعد از حمد صد مرتبه توحید و بعد از سلام صد بار صلوات بفرستید. خواندن این نماز برای برآورده شدن حاجات توصیه شده است.

۴. کیفیت روزه گرفتن در ماه شعبان

روزه گرفتن در تمام ماه شعبان همان‌طور که در بالا در روایت امام صادق (ع) نیز خواندیم بسیار ثواب و برکت دارد. روزه گرفتن در پنج شنبه‌های ماه شعبان بسیار فضیلت دارد و روایت شده است در هر روز پنجشنبه ماه شعبان زینت مى‌کنند آسمان‌ها را. پس ملائکه عرض مى‌کنند خداوندا بیامرز روزه داران این روز را و دعاى ایشان را مستجاب گردان و در خبر نبوى است که هر که روز دوشنبه و پنجشنبه شعبان را روزه دارد حقّتعالى بیست حاجت از حوائج دنیا و بیست حاجت ازحاجت‌هاى آخرت او را برآورد.

اعمال ماه شعبان

اعمال ماه شعبان به صورت خاصه

اعمال خاصه ماه شعبان مربوط به روزهای خاصی است که مناسبت تولد امامان را نیز به همراه دارد.

۱. اعمال روز اول ماه شعبان

در فضیلت روز اول ماه شعبان روایات بسیار زیادی داریم. در خصوص روزه روز اول ماه شعبان از امام صادق (ع) چنین روایت شده است که «هر که روز اول شعبان را روزه بگیرد، بى تردید بهشت بر او واجب می‌شود.» همچنین مستحب است فرد مومن دو رکعت نماز در این روز به جاى آورد، با این ترتیب که در هر رکعت سوره «حمد» یک بار، و سوره «قل هو اللّه احد» یازده بار خوانده شود.

۲. اعمال روز سوم شعبان و ولادت امام حسین (ع)

در این روز نیز گرفتن روزه ثواب بسیار دارد. دعای روز سوم ماه شعبان نیز دعای بلندی است که فریضه اول آن به صورت زیر است و به طور کامل در مفاتیح الجنان آمده است:

اللَّهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ بِحَقِّ الْمَوْلُودِ فِی هَذَا الْیَوْمِ الْمَوْعُودِ بِشَهَادَتِهِ قَبْلَ اسْتِهْلالِهِ وَ وِلادَتِهِ بَکَتْهُ السَّمَاءُ وَ مَنْ فِیهَا وَ الْأَرْضُ وَ مَنْ عَلَیْهَا وَ لَمَّا یَطَأْ [یُطَأْ] لابَتَیْهَا قَتِیلِ الْعَبْرَهِ وَ سَیِّدِ الْأُسْرَهِ الْمَمْدُودِ بِالنُّصْرَهِ یَوْمَ الْکَرَّهِ الْمُعَوَّضِ مِنْ قَتْلِهِ أَنَّ الْأَئِمَّهَ مِنْ نَسْلِهِ وَ الشِّفَاءَ فِی تُرْبَتِهِ وَ الْفَوْزَ مَعَهُ فِی أَوْبَتِهِ وَ الْأَوْصِیَاءَ مِنْ عِتْرَتِهِ بَعْدَ قَائِمِهِمْ وَ غَیْبَتِهِ حَتَّی یُدْرِکُوا الْأَوْتَارَ وَ یَثْأَرُوا الثَّارَ وَ یُرْضُوا الْجَبَّارَ وَ یَکُونُوا خَیْرَ أَنْصَارٍ صَلَّی اللَّهُ عَلَیْهِمْ مَعَ اخْتِلافِ اللَّیْلِ وَ النَّهَارِ اللَّهُمَّ فَبِحَقِّهِمْ إِلَیْکَ أَتَوَسَّلُ وَ أَسْأَلُ سُؤَالَ مُقْتَرِفٍ مُعْتَرِفٍ مُسِی ءٍ إِلَی نَفْسِهِ مِمَّا فَرَّطَ فِی یَوْمِهِ وَ أَمْسِهِ یَسْأَلُکَ الْعِصْمَهَ إِلَی مَحَلِّ رَمْسِهِ ،
 خدایا از تو می‌خواهم به حق مولود این روز، که به شهادتش وعده داده شد پیش از برخاستن صدایش و قبل از ولادتش، آسمان و هرکه در آن است، زمین و هر که بر آن است بر او گریست درحالی که هنوز قدم در جهان نگذاشته بود، کشته اشک، سرور خاندان، مددیافته به یاری، روز بازگشت، پاداش شهادتش اینکه امامان از نسل اویند و شفا در کام اوست و پیروزی با اوست درگاه بازگشتش و جانشینان از خاندانش پس از قیام کننده‌شان و غیبت او، تا انتقام گیرند و خون‌خواهی نمایند و حضرت جبّار را خشنود سازند و بهترین یاران دین حق شوند. درود خدا بر ایشان همگام با رفت وآمد شب و روز. خدایا! به حق آنان به تو توسّل می‌جویم و از تو درخواست می‌کنم درخواست گنه‌کار معترف به گناه و بد کرده به خود با اموری که در امروز دیروزش کوتاهی نموده، از تو تا هنگام رفتن در گورش پناه می‌خواهد.

۳. اعمال روز پانزدهم شعبان (نیمه شعبان)

روز پانزدهم شعبان مصادف با تولد امام زمان (عج) است و به همین دلیل اعمال خاص خود را دارد. اعمال روز و شب نیمه شعبان مفصل است و پیشنهاد می‌کنیم برای خواندن آن‌ها با جزئیات کامل، به مطالب زیر مراجعه کنید:

۴. اعمال شب آخر ماه شعبان

برای شب آخر ماه شعبان، بسیار به استغفار و خواندن نماز و کارهایی که در طول ماه شعبان می‌توانستیم انجام دهیم و انجام نداده‌ایم توصیه شده است. همچنین دعای بلندی دارد که به طور کامل در صفحه ۲۸۲ مفاتیح الجنان کامل، آمده است.

اعمال سفارش شده در ماه شعبان

سخن آخر

امیدواریم با انجام دادن اعمال مستحبی ماه شعبان، برکت فراوان به زندگیتان وارد شده و همه حاجت‌هایتان برآورده شود. شما نیز اگر اعمالی برای این ماه می‌شناسید که در این مطلب نیامده است، برای ما با مرجع معتبر در پایین همین صفحه بنویسید. همچنین پیشنهاد می‌کنیم به‌صورت مفصل فضیلت شب نیمه شعبان را نیز در انگیزه بخوانید.

مطالب زیر را هم ببینید