انگیزه های جذاب زندگی

اعمال عید نوروز که ائمه توصیه کرده‌اند را از دست ندهید!

عید نوروز از اعیاد باستانی ایران است، اما بسیاری از سخنان و روایات امامان شیعه و سنی نشان می‌دهد که این روز با روزهای مهم زیادی مصادف شده است و همین امر دلیل بر اهمیت نوروز از نظر دینی است. تا جایی که در کتاب دعای معروف شیعه یعنی مفاتیح الجنان نیز اعمالی به‌عنوان اعمال عید نوروز آمده است.

در این مطلب قصد داریم ابتدا نحوه انجام مستحبات و اعمال عید نوروز و بعد از آن اهمیت نوروز از دید روایات اهل بیت را برایتان بگوییم.

 

اعمال عید نوروز  (اعمال روز اول عید)

۱. نماز عید نوروز

نماز روز عید نوروز به این شکل است که چهار رکعت نماز باید با نیت نماز عید نوروز خوانده شود. در هر رکعت بعد از قرائت سوره حمد خواندن سوره‌های قدر، کافرون، توحید، فلق و ناس بسیار توصیه شده است. خواندن این سوره‌ها باعث رفع بدی‌ها و شرارت از زندگی می‌شود.

امام صادق (ع) درباره این نماز فرمود:

 چون نوروز شود، غسل کن و پاکیزه‌ترین جامه‌های خود را بپوش و به بهترین بوی‌های خوش خود را معطر گردان. پس چون از نمازهای پیشین و پسین و نافله‌های آن فارغ شدی، چهار رکعت نماز بگذار یعنی هر دو رکعت به یک سلام و در رکعت اول بعد از حمد ده مرتبه سوره قدر ( انا انزلناه ) و در رکعت دوم بعد از حمد ده مرتبه سوره قل یا ایها الکافرون و در رکعت سوم بعد از حمد، ده مرتبه قل اعوذ برب الناس و در رکعت چهارم بعد از حمد ده مرتبه قل اعوذ برب الفلق را بخوان و بعد از نماز به سجده شکر برو و این دعا را بخوان:

اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ الْأَوْصِیَاءِ الْمَرْضِیِّینَ وَ عَلَی جَمِیعِ أَنْبِیَائِکَ وَ رُسُلِکَ بِأَفْضَلِ صَلَوَاتِکَ وَ بَارِکْ عَلَیْهِمْ بِأَفْضَلِ بَرَکَاتِکَ وَ صَلِّ عَلَی أَرْوَاحِهِمْ وَ أَجْسَادِهِمْ اللَّهُمَّ بَارِکْ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ بَارِکْ لَنَا فِی یَوْمِنَا هَذَا الَّذِی فَضَّلْتَهُ وَ کَرَّمْتَهُ وَ شَرَّفْتَهُ وَ عَظَّمْتَ خَطَرَهُ اللَّهُمَّ بَارِکْ لِی فِیمَا أَنْعَمْتَ بِهِ عَلَیَّ حَتَّی لا أَشْکُرَ أَحَدا غَیْرَکَ وَ وَسِّعْ عَلَیَّ فِی رِزْقِی یَا ذَا الْجَلالِ وَ الْإِکْرَامِ اللَّهُمَّ مَا غَابَ عَنِّی فَلا یَغِیبَنَّ عَنِّی عَوْنُکَ وَ حِفْظُکَ وَ مَا فَقَدْتُ مِنْ شَیْ‏ءٍ فَلا تُفْقِدْنِی عَوْنَکَ عَلَیْهِ حَتَّی لا أَتَکَلَّفَ مَا لا أَحْتَاجُ إِلَیْهِ یَا ذَا الْجَلالِ وَ الْإِکْرَامِ.

ترجمه دعا

خدایا بر محمّد و خاندان محمّد درود فرست آن‏ جانشینان پسندیده، و بر تمام پیامبران و رسولانت، با برترین درودهایت، و ایشان را برکت ده به برترین برکت‌هایت و درود فرست بر جان‌ها و تنهایی‌شان‏ خدایا بر محمّد و خاندان محمّد برکت ده و به ما در این روز برکت ده که آن را برتری و کرامت و شرافت دادی، و مرتبه‌‏اش را بزرگ نمودی. خدایا به من برکت ده، در آن‌چه به من نعمت دادی، تا احدی را جز تو سپاس نگویم و در روزی‌ام بر من وسعت ده، ای صاحب بزرگی و بزرگواری. خدایا هر آنچه از من غایب شده باک نیست مبادا کمک و نگهداری‌ات‏ از من غایب گردد و هرچه را گم کرده‏‌ام، یاری‌ات را بر آن از من گم مساز تا در آن‌چه به آن نیازمند نیستم، خود را بر زحمت‏ نیفکنم، ای صاحب بزرگی و بزرگواری.

۲. دعای زمان سال تحویل

از اعمال دیگر عید نوروز خواندن دعای زیر است که بسیار معروف است و معمولا همه ایرانی‌ها در زمان سال تحویل آن را می‌خوانند. در این دعا از خداوند می‌خواهیم چه در درون ما و چه در بیرون، همه چیز را متحول کرده و به بهترین حالت تبدیل کند:

“یا مقلب القلوب والابصار
یامدبراللیل والنهار
یامحول الحول والاحوال
حول حالناالی احسن الحال“
ای کسی که تحوّل دل‌ها و گردش چشم‌ها در دست توست.
ای تدبیرکننده شب و روز
و ای تغییردهنده سال و حال،
حال ما را به بهترین حال، تغییر ده!

اعمال مستحب عید نوروز

‏ ۳. آداب غسل کردن در روز عید نوروز

غسل کردن به دلیل پاکی که در فرد از نظر روحی و جسمی ایجاد می‌کند در این روز نیز مستحب است.

امام صادق(ع) در این باره فرمودند:

«اذا کان یوم النیرو فاغتسل و ألبس أنظف ثیابک» یعنی در روز عید نوروز غسل بنما و بهترین و پاکیزه‌ترین لباس‌های خود را بپوش.

همچنین علامه حلی در کتاب «القواعد» جلد اول صفحه ۳ می‌گوید: مستحب است غسل روز جمعه از طلوع فجر تا اذان ظهر و غسل روز عید غدیر و روز مباهله با نصارای نجران و روز عرفه و روز عید نوروز عجم و غسل احرام.

در بسیاری از کتب دیگر شیعه که از کتاب‌های معروف و قابل قبول هستند مانند کتاب مدائن از مرحوم علامه فهامه شیخ محمد حسن، یا کتاب جامع الشرایع نیز روایتی در باب نوروز و غسل مستحب در آن وجود دارد.

۴. آداب دعای هفت سین سلامتی امام علی (ع)

امیر المومنین علی علیه السلام گفته‌اند به امید رفع بلا و سلامتی افراد خانوده هفت سینی را به شکل زیر تهیه کنید:

 بر روی ظرف چینی با زعفرانی که با گلاب مخلوط شده این هفت ذکر قرآنی نوشته شود:

  • سلام علی آل یاسین
  • سلام علی نوح فی العالمین
  • سلام علی ابراهیم
  • سلام علی موسی و هارون
  • سلام قولا من رب رحیم
  • سلام علیکم طبتم فادخلوها خالدین
  • سلام هی حتی مطلع الفجر

سپس این نوشته‌ها با آب شسته شود (که بهتر است آب زمزم و یا باران باشد) و آب جمع شده را به افراد خانواده بنوشانید.

۵. آداب روزه در عید نوروز

به دلیل حس شادی و زندگی که در این روز هست و برای دانستن قدر نعمت‌های خداوندی روزه گرفتن در این روز مستحب است.

امام صادق (ع) در این باره فرمود:

هنگامی که روز نوروز رسید پس غسلی بنما و پاکیزه‌ترین جامه های خود را بپوش و به بهترین بوی‌ها خود را خوشبو گردان و در این روز روزه بگیر.

۶. دیگر اعمال مستحبی ایام عید نوروز

اعمالی که گفته شد از نظر عبادی بودند، اما از نظر اخلاقی و رفتاری نیز اعمالی در این روز خجسته، وجود دارد که مهم‌ترین آن‌ها موارد زیر است:

  • ترک گناه
  • تطهیر ظاهر و باطن
  • نظافت لباس و خانه و محیط کار
  • تغییر روش‌های غلط زندگی
  • تجلیل از والدین
  • دستگیری از فقرا
  • ذکر و توجه قلبی و لسانی به خداوند متعال
  • شاد نمودن دل‌ها
  • عیادت مریض
  • توسل به اهل البیت علیهم السلام
  • دید و بازدید وصله ارحام
  • اداء حقوق الناس
  • راضی شدن از مردم و راضی نمودن دیگران

اعمال سفارش شده در نوروز از نظر شیعه

عید نوروز در روایات و احادیث ائمه

با اینکه نوروز از اعیاد اسلامی نیست اما در اسلام اهمیت دارد و روایات مختلفی درباره نوروز وجود دارد که در زیر به برخی از آن‌ها اشاره کرده‌ایم:

  • امام صادق (ع) می فرمایند: «هیچ نوروزی نیست که ما در آن متوقع گشایش و فرجی نباشیم؛ زیرا نوروز از روزهای ما و شیعیان ما است.»
  • محمد حسین کاشف الغطاء یکی از عالمان بنام دینی و شیعی در جواب سوال اعتقاد شیعه نسبت به عید نوروز نوشت: نوروز مقتضای جهان است در بشر و حیوان و جماد، بلکه در آسمان و زمین و هوا و فضا و بر این اساس روایاتی از اهل بیت(ع) دربارۀ نوروز به ما رسیده که عید گرفتن را تأیید کرده اند و نیز به نماز، ذکر و عبادت سفارش نموده‌اند.
  • همچنین روز عید غدیر خم که حضرت محمد (ص) امام علی (ع) را به‌عنوان جانشین خود قرار دادند با عید نوروز مصادف بوده است.
  • طوفان حضرت نوح در این روز به پایان رسید و کشتی وی روی کوه جودی آرام گرفت.
  • حضرت ابراهیم و حضرت محمد (ص) هر دو در عید نوروز بت‌های بت پرستان را شکستند.
  • در برخی روایات نیز آمده است که یکی از روزهایی که ممکن است امام زمان (عج) در آن ظهور کند ایام عید نوروز است.
اعمال روز عید نوروز
مبارک بادت این سال و همه سال

سخن آخر

در پایان ما نیز سال نو را به همه هموطنان عزیز تبریک می‌گوییم و امیدواریم بتوانید این اعمال را انجام داده و با خواندن دعا و نماز مستحب و کارهای دیگر بیش از پیش برکت خانه‌تان اضافه شود. شما نیز اگر حدیث یا اعمال دیگری در باب عید نوروز می‌شناسید برای ما در پایین همین صفحه بنویسید.

همچنین پیشنهاد می‌کنیم برای تبریک گفتن به همکارانتان حتما در این روز زیبا سری به مطالب «۱۹ پیام تبریک عید نوروز به همکاران برای سال نو» و «تبریک عید نوروز به مادر با متن و جملات احساسی و زیبا»در انگیزه بزنید.

مطالب زیر را هم ببینید