علت بی خوابی شبانه چیست و چگونه درمان می‌شود؟

بی خوابی نوعی بیماری است که اختلال در خواب از علائم آن است. اختلال خواب باعث بی نظمی و سردرگمی در زندگی شما و برنامه ریزی روزانه تان می‌شود. زیرا با داشتن بی خوابی شبانه نمی‌توانید انرژی کافی برای انجام امور زندگی را داشته باشید. همچنین این اختلال می‌تواند بر روی ارتباطات اجتماعی با اطرافیانتان تاثیر بگذارد.

معمولا افرادی که با مشکل بی‌خوابی یا اختلال خواب مواجه هستند نمی‌توانند در طول شب به راحتی و با آرامش بخوابند و تا صبح بیدار می‌مانند و یا به صورت مقطعی می‌خوابند و باز بیدار می‌شوند. مشکل بی‌خوابی مقطعی می‌تواند با یک استرس کوتاه مدت همراه باشد که این بی‌خوابی می‌تواند تا چند هفته ادامه پیدا کند و اغلب کمتر از یک ماه رفع می‌شود. در ادامه به علت بروز این بیماری و راه های درمان آن می‌پردازیم.

چگونه بی خوابی را درمان کنیم

علت بروز بی خوابی شبانه چیست؟

بعضی افراد با بی خوابی مزمن روبرو هستند که می‌تواند دلایل مختلفی مانند افسردگی یا ابتلا به بیماری‌های سخت داشته باشد که همه این عوامل باعث بروز بی خوابی شبانه می‌شوند. به طور کلی افراد به دلیل داشتن بی خوابی بستری نمی‌شوند، اما اگر کمبود خواب به حادثه یا آسیب‌های دیگری در بدن منجر شود، ممکن است فرد به بیمارستان بستری شود. با اینحال اگر بی خوابی تهدید یا مشکلی برای فرد به همراه نداشته باشد، نیاز به بستری شدن نیست.

 

علائم ابتلا به بی خوابی شبانه چیست؟

مطالعات و بررسی های محققان نشان می‌دهد که بازی کردن با گوشی قبل از خواب می‌تواند بر مغز تاثیرات منفی گذاشته و کیفیت خواب شما را پایین بیاورد و باعث بی‌خواب شدن‌ درطول شب گردد.  از علائم این اختلال می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • افزایش خواب روزانه
  • تنفس نامنظم
  • افزایش حرکات غیرطبیعی در خواب
  • به سختی به خواب رفتن

در اثر ابتلا به این اختلال، فرد در طول روز معمولا  بی‌حوصله بوده و توانایی انجام مناسب کارهایش را نخواهد داشت. فرد در طول روز کاملا بی‌انرژی است و این اختلال مشخصا بر سلامت، عملکرد کاری مناسب و کیفیت زندگی فرد تاثیر منفی دارد.

هرگاه مدت به بخواب رفتن حدود ۳۰ دقیقه یا بیشتر طول بکشد و فرد تنها شش ساعت یا کمتر بخوابد و این اتفاق حداقل سه روز در هفته در طول یک ماه یا بیشتر رخ دهد، فرد به بی خوابی شبانه دچار است. هفت تا هشت ساعت خواب شبانه برای یک فرد بالغ می‌تواند زمان مناسبی باشد.

بسیاری از بالغین بی‌خوابی را در زمان‌های کوتاه تجربه کرده‌اند، اما زمانی موضوع اختلال در نظر گرفته می‌‌شود که این موضوع مزمن شده باشد. باید توجه کرد که این اختلال می‌تواند اولیه باشد، یعنی دلیل مشخصی برای آن پیدا نشود. بی‌خوابی ثانویه می‌تواند به دلایلی چون مصرف دارو و بیماری‌های مختلف ایجاد شود. معمولا این نوع اختلال در عمده موارد اولیه‌اش با انجام تغییرات مختصری در فعالیت روزانه، برطرف می‌شود.

سخت به خواب رفتن، بیدار شدن مکرر در طول خواب، بیدار شدن صبح خیلی زود، احساس کوفتگی و حال بد بعد از خواب شب، احساس خستگی و خواب آلودگی در طول روز، بی ‌قراری، افسردگی یا اضطراب، عدم تمرکز حواس و یادآوری در برنامه‌ها و کارهای روزانه، افزایش خطاها یا حوادث، سردردهای فشاری، علائم گوارشی، نگرانی مداوم در به خواب رفتن از دیگر علائم بی‌ خوابی شبانه است.

سن بالای ۶۰ سال، مشکلات مغزی، استرس زیاد، کار کردن در شب و تغییرات شیفتی و همچنین مسافرت‌های طولانی از جمله عوامل خطر ابتلا به این اختلال محسوب می‌شوند.


بیشتر بخوانید: سندرم خوردن شبانه؛ علت، علائم و راه های درمان


نحوه ی عملکرد ما برای درمان بی خوابی

راه های درمان بی خوابی شبانه

اغلب بیماران اختلال خواب، قبل از هر اقدامی، به پزشک متخصص مراجعه می‌کنند؛ در صورتی که برای درمان بی خوابی شبانه اول باید علت اصلی بروز اختلال را پیدا کرد. زمانی که علت آن مشخص شد مشکل بی خوابی راحت‌تر قابل درمان است؛ زیرا تا زمانی که علت اصلی پیدا نشود، درمان تاثیرگذار نیست. معمولا بیمارانی که اختلال خواب دارند به متخصصان اعصاب و روان یا روانپزشک مراجعه می‌کنند. البته اگر این مشکل بیشتر از چهار هفته ادامه داشت، می‌توانید به پزشک متخصص مراجعه کنید.

۱. درمان های پزشکی

درمان بی خوابی شبانه شامل درمان دارویی (تحت نظر پزشکی) و غیر دارویی است. اما مطالعات نشان داده که ترکیبی از این دو در درمان موثرترند. درمان‌های پزشکی شامل قرص‌های تجویزی، داروهای ضد افسردگی، خواب آور، آنتی هیستامین‌ها و ملاتونین است. داروهایی که برای درمان بی خوابی در نظر گرفته می‌شوند، به میزان حاد بودن مشکل بستگی دارند، اما استفاده از داروهای بی‌خوابی باید همزمان با درمان رفتاری صورت بگیرد تا نتیجه آن موثرتر باشد.

۲. درمان های گیاهی

افراد مبتلا به این بیماری علاوه بر درمان پزشکی و رفتار شناختی می‌توانند از درمان‌های گیاهی نیز بهره‌مند شوند. بطور مثال داروی گیاهی مثل بابونه مشکل بی خوابی شبانه را درمان می‌کند. بیماران مبتلا به این عارضه می‌توانند این گیاه را از عطاری تهیه کرده و با تهیه دمنوش بابونه و مصرف آن با تاثیر شگفت انگیز آن آشنا شوند. سعی کنید این دمنوش را در طول روز یا ۳۰ دقیقه قبل از خواب استفاده کنید.

راه هایی ساده برای درمان بی خوابی شبانه

بی خوابی را گاهی تنها با داروهای شیمیایی می‌توان درمان کرد و از نظر متخصصان طب سنتی، گاهی چاره از بین بردنش مصرف برخی دمنوش های گیاهی است. اما محققان می‌گویند برای خلاص شدن از این مشکل، راه‌های ساده‌تری نیز وجود دارد. راه‌هایی که در ادامه آن‌ها را با شما درمیان می‌گذاریم.

۱. مصرف شیر و مغز

توصیه محققان به بی خواب ها، خوردن یک مشت مغز آجیل و یک لیوان شیر قبل از خواب است. با اضافه کردن این دو مورد به رژیم غذایی می‌توان مشکل بی‌خوابی های شبانه را کاهش داد.

۲. مصرف کیوی

یکی از میوه هایی که به درمان بی خوابی کمک می‌کند کیوی است. محققان می‌گویند اگر ۴ هفته به رژیم غذایی‌تان کیوی اضافه کنید، بی‌خوابی تان از بین می‌رود. آنها به شرکت کنندگان یک تحقیق، یک ساعت قبل از خواب دو کیوی دادند و مشاهده کردند که کیفیت خواب آنها بالاتر رفته است.

۳. مصرف آلبالو

از نظر محققان، آلبالو می‌تواند بر مغز بی‌خواب ها تاثیر مفیدی داشته باشد و باعث تنظیم شدن خوابشان شود. محققان می‌گویند دو وعده خوردن این میوه در صبح و شب می‌تواند به تنظیم شدن خواب افراد کمک کند.

چه اقداماتی برای درمان بی خوابی انجام دهیم

نکات مهم برای رفع بی خوابی

  • هنگامی که احساس خواب آلودگی می کنید به رختخواب بروید
  • از تماشای تلویزیون، مطالعه، خوردن در رختخواب اجتناب کنید. از رختخواب فقط برای خواب استفاده کنید
  • اگر بعد از رفتن به رختخواب ۳۰ دقیقه خوابیدید و دوباره بلند شدید به اتاق دیگر رفته و از تکنیک‌های آرامش خود کمک بگیرید
  • یک برنامه منظم برای خوابیدن و بیدار شدن داشته باشید، یعنی هر روز سر یک ساعت به رختخواب برید و سر یک ساعت هم بلند شوید
  • از خوردن نوشیدنی‌های کافئین دار در بعد از ظهر مانند چای، قهوه، نوشیدنی های غیر الکلی و… اجتناب کنید
  • در هنگام شب سیگار نکشید
  • به هیچ وجه با شکم گرسنه وارد رختخواب نشوید
  • اقداماتی نظیر مراقبه (مدیتیشن)
  • ریلکس کردن بدن (شل کردن عضلات در آرامش)
  • کم نور کردن چراغ و پخش موسیقی آرام بخش قبل از رفتن به رختخواب است

این نوع تکنیک‌ها کمک می‌کند تا فرد با آرامش کافی به رختخواب رفته و خواب راحتی داشته و تا صبح بیدار نشود.

ورزش، فعالیت های بدنی، کنترل داروهای مصرفی، کم کردن یا حذف خوابیدن در طول روز، کاهش مصرف کافئین و الکل، حذف کامل نیکوتین، عدم مصرف غذاهای پرحجم و مایعات گازدار قبل از خواب، داشتن برنامه کاری منظم، استفاده از رختخواب فقط برای خواب و عدم استفاده از وسایل دیجیتال و پرنور مانند تلویزیون، موبایل و تبلت قبل از خواب، مخفی کردن تمام ساعت‌های اتاق خواب از جمله ساعت مچی و موبایل و در نهایت تبدیل اتاق خواب به اتاقی آرام از جمله تغییرات کمک کننده‌‌ای است که می‌توان برای پیشگیری و درمان اختلال بی‌ خوابی شبانه استفاده کرد. درعین حال باید توجه کرد، به نظر می‌رسد مواردی مانند یوگا، طب سوزنی و مدیتیشن می‌‌تواند از بروز این اختلال جلوگیری کند.

بیخوابی در کوتاه مدت چه عوارضی در بر خواهد داشت

عوارض بی خوابی در شب

کسانی که به بی خوابی مبتلا هستند بیشتر در خطر ابتلا به زوال عقل قرار دارند. از نظر محققان شاید این عامل، از شایع‌ترین عوامل دچار شدن به این بیماری باشد و با توجه به بررسی‌های آن‌ها افرادی که نمی‌توانند ۷ الی ۸ ساعت از شب را با آرامش بخوابند، دیر یا زود به این بیماری مبتلا می شوند. از دیگر عوارض این اختلال می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • مصرف زیاد فست فود
  • مصرف زیاد خوراکی
  • ابتلا به سرطان
  • فشارخون بالا
  • سکته مغزی
  • افسردگی
  • کمر درد
  • چاقی
  • دیابت
  • آلزایمر
مطالب زیر را هم ببینید