اختلال شخصیت خودشیفته چیست؟ + علت، علائم و راه‌های درمان

علت و علائم اختلال شخصیت خودشیفته

انگیزه – روانشناسی – آیا شما در یک رابطه خسته‌ کننده با فردی هستید که انتظار توجه دائمی و تحسین و تشویق را دارد، اما به نظر نمی‌رسد قادر به در نظر گرفتن نیازها و احساسات شما باشد؟ کسی که فکر می‌کند بهتر از هر فرد دیگری است و باید بر این اساس با او رفتار شود؟ اگر چنین است، ممکن است با یک نارسیست (خودشیفته) در ارتباط باشید. در این مقاله از انگیزه قصد داریم آنچه را که لازم است در خصوص اختلال شخصیت خودشیفته (NPD) توضیح دهیم؛ در این صورت قادر خواهید بود نارسیست‌ها را در زندگی خود شناسایی کنید، در برابر نقشه تهاجمی آن‌ها از خودتان محافظت کنید و مرزهای سالم‌تری را ایجاد نمایید.

 

اختلال شخصیت خودشیفته چیست؟

کلمه نارسیسم اغلب برای توصیف فردی استفاده می‌شود که بیش‌ از حد مغرور یا کامل به نظر می‌رسد؛ اما از نظر روانشناسی، نارسیسم به معنای خودشیفتگی نیست. معنای دقیق این کلمه این است که افراد مبتلابه اختلال شخصیت خودشیفته، عاشق تصویر ایده آل و پرآب‌وتابی از خودشان هستند؛ زیرا چنین تصاویری موجب می‌شود از احساسات عمیق نا امن اجتناب کنند. آن‌ها با تکیه‌ بر توهمات خود، کارهای عجیب بسیاری انجام می‌دهند و این همان‌ جایی است که نگرش‌ها و رفتارهای ناکارآمد وارد می‌شوند.

اختلال شخصیت خودشیفته (NPD) شامل خود گرایی، تفکر و رفتار متکبرانه، عدم همدلی و توجه به دیگران و نیاز بیش‌ از حد به تحسین می‌باشد. دیگران، اغلب افراد مبتلا به NPD را اشخاصی از خود راضی، خودخواه و متکبر می‌دانند.

افراد مبتلا به اختلال شخصیت نارسیستی در برابر تغییر رفتار خود حتی زمانی که به مشکل بر می‌خورند بسیار مقاومت می‌کنند. آن‌ها تمایل دارند دیگران را مقصر بدانند. علاوه بر این، آن‌ها بسیار حساس هستند و نسبت به کوچک‌ترین انتقاد و یا اختلاف‌ نظری به‌ شدت واکنش نشان می‌دهند.

 

نشانه‌ها و علائم اختلال شخصیت خودشیفته

احساس تملک؟ تحقیر دیگران؟ این‌ها از علائم کلاسیک اختلال شخصیت خودشیفته هستند. آیا فردی را می‌شناسید که معتقد است تنها مسیری که او می‌رود درست است و تمام‌ مسیرهای دیگر اشتباه هستند؟ آیا او دچار سردرگمی و عدم همدلی بوده و تصور می‌کند بسیار مهم است؟ در این صورت ممکن است از NPD رنج ببرد.

در زیر برخی از علائم اختلال شخصیت نارسیستی آورده شده است:

  • زندگی در دنیای خیالی؛ از آنجایی‌که واقعیت از تصورات اغراق‌ آمیز آن‌ها حمایت نمی‌کند، نارسیست‌ها در دنیایی فانتزی و خیالی زندگی می‌کنند که ناشی از خود باوری و تفکرات جادویی است.
  • خودبزرگ‌بینی؛ “خود بزرگ‌ بینی” مشخصه اصلی افراد مبتلابه NPD است. خود بزرگ‌ بینی را می‌توان حس برتری بر دیگران تعریف کرد. نارسیست ها معتقدند آن‌ها منحصر به‌ فرد و خاص هستند و تنها افراد خاص دیگری می‌توانند آن‌ها را درک کنند. آن‌ها خواهان ارتباط و معاشرت با افراد با موقعیت بالا هستند.

نارسیست‌ها همچنین معتقدند آن‌ها بهتر از هر فرد دیگری هستند و انتظار دارند این‌ چنین به رسمیت شناخته شوند. آن‌ها اغلب در مورد دستاوردها و استعدادهایشان اغراق کرده یا کاملاً دروغ می‌گویند و زمانی که در مورد کار یا روابطشان صحبت می‌کنند، تمام چیزی که می‌شنوید این است که چقدر مشارکتی و چقدر عالی هستند و افرادی که در زندگی آن‌ها هستند چقدر خوش‌شانس‌اند.

  • نیاز به تحسین و تمجید مداوم
  • بی‌عاطفه و بی‌احساس بودن
  • احساس تکبر و غرور
  • پاسخ به انتقاد با خشم و تحقیر
  • احساس برتری بر دیگران
  • اغراق در مورد استعدادها و دستاوردها
  • حسادت بر دیگران و باور غلطی که دیگران به او حسادت می‌کنند.
  • انتظار دارد دیگران توجه ویژه‌ای به او داشته باشند.
  • معتقد است همه باید مطابق خواسته‌های او عمل کنند.
  • سوءاستفاده از دیگران برای پیشرفت در زندگی

بیشتر افراد عادی در ابتدا جذب افراد مبتلابه اختلال شخصیت خودشیفته می‌شوند. آن‌ها ممکن است جذب اعتماد به‌ نفس، باور و هیجانی شوند که فرد مبتلابه NPD دارد. با این‌ حال، زمانی که او را عمیق‌تر می‌شناسند، ممکن است شروع به از بین بردن صفات خوبی کنند که در ابتدا جذبش شده بودند.

اختلال شخصیت خودشیفته

علت اختلال شخصیت خودشیفته چیست و چگونه تشخیص داده می‌شود؟

علت مشخصی برای اختلال شخصیت خودشیفته وجود ندارد؛ اما محققان بر این باورند که عوامل وراثتی و اکتسابی نقش مهمی را ایفا می‌کنند. افراد مبتلا به اختلال شخصیت نارسیستی، ماده خاکستری کمتری در اینسولار قدامی چپ (نیمکره چپ مغز) دارند، بخشی از مغز که مرتبط با همدلی، احساسات، رحم و شفقت و عملکرد شناختی است.

بسیاری از مشخصه‌های اختلال شخصیت نارسیستی در مراحل طبیعی رشد رخ می‌دهد. دانشمندان بر این باورند که شروع کامل اختلال شخصیت نارسیستی ممکن است زمانی رخ دهد که تعامل بین فردی در طول این مراحل درگیر است. نمونه‌هایی از انواع محیط‌های منفی یا مخرب بین فردی که با مراحل تکاملی ارتباط برقرار می‌کنند عبارت‌اند از:

  • متولد شدن با خلق‌وخوی بسیار حساس
  • یادگیری رفتار مداخله‌ای از والدین یا همسالان
  • بیش‌ازحد تشویق و تنبیه شدن در برابر رفتارهای خوب و بد
  • رنج بردن از سو استفاده شدید در دوران کودکی
  • دادن بهای بیش‌ازحد به او توسط والدین، همسالان یا اعضای خانواده
  • بیش‌ازحد تحسین شدن توسط والدین یا دیگران به خاطر ظاهر یا توانایی‌هایش

اگر با توجه به موارد بالا، از علائم اختلال شخصیت خودشیفته رنج می‌برید، نخستین قدم این است که ارزیابی شوید. پزشک ارزیابی اولیه سلامت را انجام خواهد داد و ممکن است برای اطمینان از اینکه بیماری جسمی موجب ایجاد علائم نشده است، معاینه فیزیکی را نیز انجام دهد.

اگر علت دیگری یافت نشد، پزشک ممکن است شما را نزد روان‌پزشک یا روانشناس بفرستد. آن‌ها با شما صحبت خواهند کرد و برای آگاهی از سابقه و شدت علائم، سؤالاتی را از شما خواهند پرسید. گاهی اوقات ممکن است تشخیص اختلال شخصیت نارسیستی هفته‌ها یا ماه‌ها طول بکشد. تشخیص اولین قدم به‌سوی سلامتی است. پزشک برای کمک به شما در جهت بهبودی، درمان و حمایت را توصیه می‌کند.

 

گزینه‌های درمان اختلال شخصیت خودشیفته

اکثر بیماری‌ها با دارو درمانی خوب می‌شوند؛ اما در بیماری NPD به دارو نیازی نیست. اگر دارو تجویز شود، برای درمان علائم اختلالات مشترکی خواهد بود که ممکن است وجود داشته باشد.

اصلی‌ترین گزینه درمان اختلال شخصیت نارسیستی روان‌درمانی است. روان‌درمانی که مشاوره درمانی نیز نامیده می‌شود، نوعی درمان طولانی‌مدت و فشرده است که در یادگیری نحوه ارتباط بهتر با دیگران، داشتن درک بهتر از احساسات خود و تشویق روابط بین فردی کارآمدتر به شما کمک می‌کند.

همکاری درمانگر و بیمار با هم سبب شناسایی نگرش‌ها و رفتارهایی می‌شود که باعث ایجاد استرس، کشمکش و نارضایتی در زندگی بیمار شده‌اند. همان‌طور که بهبودی در حال پیشرفت است، درمانگران بیماران مبتلابه NPD را تشویق می‌کنند برای به حداقل رساندن علائم نارسیستی خود، اقدامات سازنده‌ای (مشاوره و راهنمایی‌هایی عملی که می‌تواند به آن‌ها کمک کند) انجام دهند.

درمانگرانی که با بیماران نارسیستی کار می‌کنند، باید تلاش کنند فضایی ایجاد کنند که در آن نگرش‌های قضاوتی حذف‌شده و به‌شدت بر راه‌ حل گرایی تمرکز شود. این موضوع مهمی است، زیرا رویکرد مثبت در درمان می‌تواند باعث به وجود آمدن حس اعتماد و در نتیجه، مشارکت در گفتگویی مؤثرتر بین درمانگر و بیمار شود. برنامه‌های درمانی که اغلب برای بیماران مبتلا به اختلال شخصیت خودشیفته پیشنهاد می‌شود عبارت‌اند از:

۱. درمان رفتاری شناختی (CBT)

طی جلسات CBT، افرادی که از اختلال شخصیت نارسیستی رنج می‌برند یاد می‌گیرند تفکرات تحریف‌شده و اغراق‌آمیز خود را با ایده‌های مثبت و واقع‌گرایانه جایگزین کنند.

۲. درمان روان‌شناختی

طی جلسات درمان روان‌ شناختی، بیماران مبتلابه NPD، برای ارزیابی اثرات روابط مشکوک در زندگی خود و برای بررسی فرضیه‌های ناخودآگاه در مورد خودشان و دیگران که از نگرش‌های نارسیستی پشتیبانی می‌کند، عمق تجارب گذشته خود را ژرف یابی می‌کنند.

۳. درمان خانوادگی

رفتار نارسیست‌ها خانواده‌ها را نیز تحت تأثیر قرار می‌دهد و درگیر کردن عزیزان در روند بهبود و درمان به افراد مبتلابه NPD کمک می‌کند تا درک درستی از رفتار بی‌ثبات و خودگرایانه خود داشته باشند.

از آنجا که افراد مبتلا به اختلال شخصیت خودشیفته همانند افراد مبتلا به اختلال شخصیت نمایشی، اغلب در برابر درمان مقاومت می‌کنند، به‌خصوص در مراحل اولیه، متخصصان بهداشت روان باید برای متقاعد کردنشان بسیار تلاش کنند. افراد مبتلابه NPD به‌راحتی با درمانگران همکاری نمی‌کنند، اما اگر می‌خواهند خوب شوند، این همان چیزی است که باید یاد بگیرند.

اختلال شخصیت خودشیفته

آیا تاکنون این بیماری را در خودتان یا اطرافیانتان مشاهده کرده‌اید؟ چگونه با این بیماری مقابله کرده‌اید؟ تجربیات خود را در بخش نظرات با ما و سایر مخاطبین انگیزه به اشتراک بگذارید.

برگرفته از: psycom

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

0 تعداد نظرات
پریدن به بالا