اختلال شخصیت اجتنابی + علل، علائم و روش‌های درمان

اختلال شخصیت اجتنابی

هیچکس از انتقاد، مقبول نبودن یا خجالت‌زده شدن در یک جمع، لذت نمی‌برد، اما برخی از افراد تمام زندگی خود را صرف فرار از این موارد می‌کنند. این افراد از جامعه دوری می‌کنند، نسبت به عدم تأیید دیگران بسیار حساس هستند و احساس بی‌کفایتی و بی‌ارزشی دارند. آن‌ها احتمالاً به یک نوع بیماری روحی به نام اختلال شخصیت اجتنابی (Avoidant Personality Disorder (AVPD یا شخصیت دوری‌گزین مبتلا شده‌اند.

افراد مبتلا به AVPD از جامعه و حتی حضور در جمعی چندنفره هم گریزان هستند. آن‌ها زمان زیادی را صرف تفکر به نقص‌هایشان می‌کنند. همچنین در برقراری هرگونه ارتباط با دیگران بسیار دودل هستند، زیرا فکر می‌کنند که طرف مقابل او را رد خواهد کرد. نتیجه این تفکر و رفتار، تنهایی و محدودیت روابط شخصی، اجتماعی و شغلی است.

به علاوه، بیماران AVPD ارتقاء شغلی را به هیچ‌ وجه نمی‌پذیرند، همیشه بهانه‌ای برای فرار از قرارهای کاری یا حتی دوستانه دارند و… .

دلایل بروز اختلال شخصیت اجتنابی
دلایل بروز اختلال شخصیت اجتنابی

دلایل بروز اختلال شخصیت اجتنابی

دلایل بروز این اختلال روانی، هنوز به طور کامل مشخص نشده است. اما محققان معتقدند، عوامل محیطی و ژننتیکی بیشترین تأثیر را دارند.

تجربیات دوران کودکی ممکن است در پیشرفت این بیماری تأثیر داشته باشند. تحقیقات نشان می‌دهد در کودکانی که والدین، اعضای خانواده یا به طور کلی، ‌مراقبین آن‌ها محبت یا توجهی به کودک ندارند و او را جدی نمی‌گیرند، ریسک بروز بیماری AVPD بالاتر است. بنابراین کودکانی که در معرض سوءاستفاده، غفلت و… قرار می‌گیرند، در پاسخ به این ناهنجاری‌ها، از جامعه دور می‌شوند.

محققان معتقدند یک فاکتور مؤثر دیگر، تغییراتی در ظاهر به وسیله یک بیماری یا نقص جسمی است.

طبق تحقیقات، حدود ۵/۲ درصد از مردم مستعد ابتلا به اختلال شخصیت اجتنابی هستند. AVPD یک اختلال مزمن است و احتمال بروز آن در میان مردان و زنان به یک اندازه می‌باشد. این اختلال در کودکی شکل می‌گیرد و در سن ۲ سالگی هم قابل تشخیص است. با این حال مانند سایر اختلالات روانشناختی، در بزرگسالی تشخیص داده می‌شود.

علائم بیماری AVPD

بیماری شخصیت اجتنابی، با سه دسته از علائم زیر شناخته می‌شود:

  • جامعه گریزی
  • احساس بی‌کفایتی و ناکافی بودن
  • احساس رانده شدن یا مورد قبول نبودن
علائم اختلال شخصیت اجتنابی
علائم اختلال شخصیت اجتنابی

اگر چند مورد از علائم زیر در فردی وجود داشته باشد، بیماری او به احتمال زیاد، اختلال شخصیت اجتنابی تشخیص داده می‌شود.

  • اجتناب از فعالیت در محیط کار به دلیل ترس از انتقاد، مقبول نبودن یا دلایلی مشابه
  • عدم تمایل به برقراری ارتباط با دیگران؛ مگر اینکه از پاسخ مثبت طرف مقابل اطمینان داشته باشد.
  • اجتناب از صمیمی شدن با دیگران به دلیل خجالت، ترس و…
  • درگیری با انتقاد‌کنندگان
  • احساس ناکافی بودن یا بی‌کفایتی در یک جمع جدید
  • خود را بی‌عرضه، زشت، پایین‌تر از بقیه و… دانستن
  • عدم مشارکت در فعالیت‌هایی که ممکن است با شکست مواجه شود و شرمندگی به بار آورد.

تشخیص این بیماری باید توسط یک متخصص بهداشت روانی انجام شود. ارزیابی برای تشخیص AVPD می‌تواند سایر اختلالات روانشناختی را هم تأیید یا رد کند.

اختلال شخصیت خوشه C

اختلالات شخصیتی به گروه یا خوشه‌های مختلف تقسیم‌بندی شده‌اند. اختلال شخصیت خوشه C، اختلالی است که بیماران مبتلا به آن، به طور ویژه اضطراب و ترس را تجربه می‌کنند. اختلال شخصیت اجتنابی مانند اختلال شخصیت وابسته و اختلال شخصیت وسواسی اجباری، از دسته اختلال شخصیت خوشه C است.

مقایسه AVPD و اضطراب اجتماعی

در گذشته محققان معتقد بودند AVPD و اختلال اضطراب اجتماعی نقاط مشترکی با یکدیگر دارند. با این وجود، تحقیقات جدید ثابت کرده است افرادی که دچار AVPD هستند، نشانه‌های اختلال اضطراب اجتماعی را ندارند.

گاهی اوقات تشخیص اینکه آیا فردی مبتلا به AVPD، اختلال اضطراب اجتماعی یا هر دو است دشوار می‌شود. افراد مبتلا به بیماری AVPD ممکن است علائمی مانند اضطراب و دوری‌گزینی را تجربه کنند، اما مبتلایان به اختلال اضطراب اجتماعی تنها از شرایط خاصی وحشت و اضطراب دارند؛ شرایطی مانند حرف زدن در جمع و… .

به علاوه، AVPD و اختلال اضطراب اجتماعی ممکن است در علائمی مانند افسردگی، اختلال وسواس فکری یا سایر اختلالات اضطراب و شخصیتی مشابه باشند. همچنین مبتلایان به AVPD در معرض خطر سوء مصرف مواد یا اقدام به خودکشی قرار دارند.

گاهی اوقات اختلال شخصیت اجتنابی با اختلال شخصیت اسکیزوئید هم اشتباه گرفته می‌شود. زیرا بیماران هر دو اختلال، علائم انزوای اجتماعی را دارند. با این حال افراد مبتلا به اختلال شخصیت اسکیزوئید تمایلی به برقراری ارتباط با دیگران ندارند. در حالی که افراد مبتلا به AVPD تمایل به برقراری ارتباط دارند اما از عواقبی مانند مقبول نبودن یا رد شدن می‌ترسند.

درمان اختلال شخصیت اجتنابی
درمان اختلال شخصیت اجتنابی

درمان AVPD

بیماران این اختلال، برای برقراری ارتباطات مؤثرتر و کاهش اضطرابی که در جامعه و محیط کار متحمل می‌شوند، تمایل زیادی به درمان دارند.

روان‌درمانی یا گفتاردرمانی، روش متدوالی برای درمان AVPD است. این روش درمانی ممکن است شامل درمان رفتارشناختی متمرکز باشد. درمان رفتارشناختی، در کاهش تفکرات منفی و بهبود مهارت‌های اجتماعی بیماران، مؤثر است. گاهی اوقات درمان گروهی نیز تجویز می‌شود. این روش، به چندین بیمار با شرایط مشابه، کمک می‌کند تا در شرایطی امن، بیماری خود را مطرح و درمان کنند. خانواده‌درمانی، یک روش دیگر برای درمان است. اعضای خانواده با کمک و درک یکدیگر می‌توانند شرایط درمان بیماری را فراهم کرده و ریسک‌پذیری فرد را بهبود بخشند.

گفتی است تاکنون هیچگونه روش درمان دارویی اختصاصی برای این بیماری ارائه نشده است. اما داروهایی وجود دارند که می‌توانند برخی از علائم آن را تقلیل بخشند. این داروها معمولاً شامل داروهای ضدافسردگی و ضداضطراب هستند.

 

جمع‌بندی

عبارت اختلال شخصیت اجتنابی نشان‌دهنده فردی است که دچار بیماری گریز از جامعه است. این بیماری فرد را دچار وحشت از روبه‌رو شدن با جامعه و دیگران می‌کند. در واقع این افراد چه در یک جمع کوچک، اجتماعی بزرگ، خانواده، محیط کار و… احساس ترس، شرمندگی و نفرت از خود را دارند.

اگر با یک فرد منزوی، دوری‌گزین و خجالتی با اعتمادبه‌نفس بسیار پایین روبه‌رو شدید، یا خود علائمی مشابه دارید، حتماً برای رهایی از آن و درمان به پزشک مراجعه کنید. می‌توانید در اینجا شرایط بیماری یا تجربیات خود را با کاربران انگیزه در میان بگذارید. این اطلاعات در جهت راهنمایی هرچه بهتر بیماران بسیار کمک‌کننده خواهد بود.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

0 تعداد نظرات
پریدن به بالا