اهمیت مهارت تصمیم گیری صحیح و عوامل موثر بر آن

لزوم افزایش مهارت تصمیم گیری

خیلی مواقع بعد از تصمیم‌گیری خود و نتیجه به‌دست‌آمده پشیمان شده‌ایم و به خودمان گفته‌ایم کاش تصمیم دیگری گرفته بودم. همین تردید در تصمیم گیری و نتایج نه‌چندان دل‌چسبی که به خاطر بعضی تصمیمات نادرست رخ می‌دهند برای ما اهمیت مهارت تصمیم‌ گیری صحیح را روشن می‌کنند.

در این مطلب می‌خواهیم تعریف تصمیم‌گیری، اهمیت مهارت تصمیم ‌گیری و نکاتی که باعث می‌شود این مهارت افزایش پیدا کند و در موارد بیشتری شما نسبت به تصمیمتان احساس رضایت کنید را برایتان توضیح می‌دهیم.

 

تعریف تصمیم گیری

تصمیم‌گیری ازنظر لغوی دارای معانی مختلفی مانند اراده کردن، قصد کردن و یا انتخاب کردن یک راه از میان چندین راه موجود است. از نظر روانشناسی نیز تصمیم‌گیری یک فرآیند ذهنی است و زمانی که درباره یک موضوع چند راه مختلف برایتان وجود دارد، باید انجام ‌شود.

اینکه چقدر تصمیم شما درست است به نحوه تشخیصتان برای انتخاب بهترین راه از میان راه‌های موجود بستگی دارد. معمولاً همه افراد با توجه به دانش و شناختی که نسبت به مسائل مختلف دارند، گزینه‌های متفاوت را ارزیابی کرده و با پیش‌بینی نتایج ممکن یک راه را انتخاب می‌کنند. این تصمیمات علاوه بر شناخت فرد نسبت به آن موضوع خاص، به عوامل دیگری مانند ارزش‌ها، اعتقادات و فرهنگ زندگی آن شخص نیز بستگی دارد.

اهمیت مهارت تصمیم گیری

اهمیت مهارت تصمیم گیری و بهبود آن

معمولاً همه مسائلی که نیاز به تصمیم‌گیری دارند به سه دسته آسان، متوسط و سخت تقسیم می‌شوند. تصمیمات آسان را روزانه همه ما با هر دانشی که داشته باشیم می‌گیریم و نتایج خوب و بد آن نیز تأثیر خیلی زیادی روی آینده ما ندارد. مثلاً تصمیم می‌گیرم امروز فلان غذا را بخوریم یا نخوریم یا فلان تفریح را انجام دهیم یا ندهیم.

این تصمیمات در واقع بین راه‌هایی است که اگر به آینده هم موکول شوند ضرری به ما نمی‌رسانند؛ اما درباره تصمیمات متوسط یا سخت وضعیت به این آسانی نخواهد بود و هر تصمیمی که ما بگیریم شاید سالیان سال و یا تا آخر عمر بر زندگی و سرنوشت ما تأثیر بگذارد و باید با یک آگاهی نسبتا مناسب و شناخت تخصصی‌تر یا مشورت با افراد متخصص در آن زمینه اتخاذ شوند تا بهترین انتخاب را داشته باشیم و نتیجه آن باعث پشیمانی نشود. مثلاً اینکه چه رشته‌ای در دانشگاه بخوانیم و یا با چه شخصی ازدواج کنیم؟

بنابراین مهارت تصمیم‌گیری بسیار مهم است و می‌تواند نقشی مؤثر در زندگی کنونی و آینده ما داشته باشد؛ زیرا مسئولیت هر تصمیمی که بگیرید با هر نتیجه‌ای که در برداشته باشد به عهده خود شماست و در صورت نتیجه نامطلوب نمی‌توانید دیگران را سرزنش کنید. افرادی که این مهارت را می‌آموزند و آن را در خود ارتقاء می‌دهند با شناخت بیشتر، تصمیمات آگاهانه و عاقلانه‌تری می‌گیرند.

در نتیجه خطاها کاهش پیدا کرده و نتایج، مطلوب‌تر خواهند بود. افرادی که به مهارت تصمیم گیری توجه نمی‌کنند و حتی ممکن است دائماً تصمیمات اشتباهی بگیرند، به دلیل تبعاتی که نتایج این تصمیم‌ها دارند، همیشه دچار استرس و اضطراب ناشی از تصمیمات نادرست هستند. به همین دلیل، عملکردشان کاهش‌یافته و در همه زمینه‌های زندگی کندتر و با موفقیت کمتری پیش می‌روند. گاهی نیز این تصمیمات نادرست می‌تواند نتایج جبران‌ناپذیری برایمان داشته باشند.

اهمیت افزایش مهارت تصمیم گیری موانع مهارت تصمیم ‌گیری در افراد

معمولاً افرادی که نمی‌توانند درست تصمیم بگیرند و یا نمی‌توانند آنچه در عقل و دلشان می‌گذرد و می‌دانند که درست است را بر زبان بیاورند و یا عملی کنند، دچار یک سری موانع ذهنی هستند. ارتقاء مهارت تصمیم ‌گیری این ضعف‌ها و موانع را برطرف خواهد کرد و باعث موفقیت بیشتر ما می‌شود. این موانع عبارت هستند از:

۱. اضطراب

استرس و اضطراب نسبت به اینکه آیا تصمیمی که من گرفتم درست است یا خیر؟ و نتیجه آن چه خواهد شد؟ باعث می‌شود فرد نتواند از تجارب و اطلاعات خود در زمینهٔ موضوع تصمیم‌گیری استفاده کند. در نتیجه قدرت ریسک‌پذیری نیز کاهش می‌یابد و حتی فرد در بسیاری از مواقع نمی‌تواند دست به کارهای بزرگی که توانایی‌اش را هم دارد بزند و از نتایج آن می‌ترسد. در نتیجه مجبور است اهداف و رؤیاهایش را فراموش کند. معمولاً این افراد یا تصمیم عجولانه می‌گیرند که نتیجه همان شکست ناراحت‌کننده است و یا آن‌قدر طولش می‌دهند که زمان گذشته و دیگر فرصت را از دست داده‌اند.

۲. افسردگی

معمولاً بیماری افسردگی به دلیل کاهش انرژی، خستگی و بی‌حوصلگی و کاهش انگیزه‌ای که در فرد ایجاد می‌کند، قدرت تصمیم‌های مهم و زندگی‌ساز را از او می‌گیرد. این افراد حتی در تصمیمات کوچک خود مثل یک کتاب خواندن ساده نیز متزلزل می‌شوند و نمی‌دانند که کار درستی انجام می‌دهند یا خیر؟ مهم‌ترین عاملی که باعث این وضعیت در این افراد می‌شود ناامیدی نسبت به آینده و اطرافیان است. بنابراین بهتر است همیشه راه‌های پیشگیری از افسردگی را یاد بگیرید تا در صورت نیاز به خودتان یا دیگران کمک کرده و این بیماری را درمان کنید.

تاثیر افسردگی در مهارت تصمیم گیری

۳. اطلاعات پایین و دانش ناکافی

بعضی اوقات ما در یک زمینه تخصصی بدون آن‌که هیچ اطلاعاتی درباره آن داشته باشیم یک تصمیم‌گیری عجولانه و گاهی متعصبانه می‌گیریم، که تبعات زیادی برایمان دارد. مثلاً پدر و مادری را در نظر بگیرید که بدون اطلاع داشتن از مهارت فرزندشان تصمیم می‌گیرند او را به رشته‌ای که خودشان دوست داشته و فرزندشان دوست نداشته، بفرستند؛ اما در صورتی‌که در مورد علاقه‌های فرزند خود و رشته‌ای که او دوست دارد تحقیقات لازم را انجام دهند، حتماً تصمیم عاقلانه‌تر و درست‌تری خواهند گرفت؛ بنابراین در تصمیمات مهم، حتماً باید دانش لازم را جمع‌آوری و یا با فرد متخصص در آن زمینه مشورت کنیم.

۴. تصمیم ‌گیری ‌های گروهی

تصمیم‌گیری‌های گروهی از تصمیم‌های فردی سخت‌تر هستند؛ زیرا هرکس نظری منحصر به فرد با توجه به شخیصت و توانایی، ارزش‌ها و اعتقادات خود دارد. اگر شما در یک گروه تصمیم‌گیرنده مثل هیئت مدیره یک شرکت باشید، اهمیت مهارت تصمیم‌ گیری را به‌خوبی درک می‌کنید. البته این موضوع در تصمیمات خانوادگی نیز صدق می‌کند.

مهارت تصمیم گیری در تصمیم های گروهی

۵. ترس افراد نسبت به تغییر کردن

گاهی تصمیماتی باید بگیرید که موقعیت و وضعیت زندگی شما را تغییر می‌دهد و افرادی که مهارت کافی برای تصمیم گرفتن را ندارند کمتر می‌توانند این تغییرات را تحمل کرده و به همین دلیل از تصمیم گرفتن و یا انجام دادن یک تصمیم گرفته‌شده می‌ترسند.

۶. اعتماد به ‌نفس پایین

بعضی افراد با اینکه هم اطلاعات کافی دارند و هم می‌دانند که تصمیمشان صد درصد درست است و نتایج مطلوبی را در زندگی‌شان ایجاد می‌کند، اما به دلیل کمبود اعتماد به‌ نفس قدرت بیان کردن و انجام دادن آن را ندارند. یادگیری مهارت تصمیم‌‌گیری ، باعث تقویت اعتماد به ‌نفس شده و به شما کمک می‌کند بدون ترس و با اعتماد به‌ نفس بالا به تصمیماتتان عمل کنید.

۷. داشتن اطلاعات ضد و نقیض

در گرفتن یک تصمیم درست، مهم است که به چه شخصی گوش می‌دهید و یا اطلاعاتتان را از چه منبعی جمع‌آوری می‌کنید. اگر اطلاعات شما زیاد باشند، اما ضد و نقیض هم باشند، تصمیم‌گیری سخت می‌شود؛ بنابراین درباره مسائل مهم باید اطلاعات را از یک منبع موثق و افراد باتجربه در آن زمینه جمع‌آوری کرد تا احتمال شکست پایین بیاید.

تاثیر اطلاعات ضد و نقیض در مهارت تصمیم گیری

عوامل مؤثر در افزایش مهارت تصمیم‌ گیری

مهم‌ترین عوامل تاثیرگذار که باعث افزایش مهارت تصمیم ‌گیری می‌شوند، عبارت هستند از:

  • شناخت نوع مشکل یا موضوع مورد تصمیم‌گیری
  • افزایش اعتمادبه‌نفس با مطالعه بیشتر در این زمینه و تمرین و شرکت در کلاس‌های مربوط به بالا بردن اعتمادبه‌نفس
  • روش‌های پیشگیری و درمان افسردگی مانند کار و فعالیت، ورزش، موسیقی، آشپزی، صحبت با روانشناس و …
  • یادگیری روش‌های کاهش استرس در محیط کار و خانه و اضطراب و مدیریت آن‌ها
  • آشنایی با روال منطقی تصمیم‌گیری از طریق کلاس‌ها و تمرینات لازم
  • نکات کاربردی برای افزایش مهارت تصمیم‌ گیری
  • به یادآوردن پیروی و موفقیت‌های قبلی برای افزایش اعتمادبه‌نفس
  • دخالت ندادن احساسات و ناراحتی‌ها یا کینه‌ها، نسبت به فرد یا افرادی خاص در تصمیم‌گیری
  • داشتن یک رژیم غذایی مقوی و مناسب برای تقویت قدرت ذهنی و جلوگیری از افسردگی
  • افزایش اطلاعات درباره مسائلی که با آن‌ها مواجه هستید و باید درباره آن‌ها تصمیم‌گیری کنید.
  • بررسی نتایج احتمالی تصمیماتی که می‌خواهید بگیرید.
  • مشورت با افراد باتجربه و آگاه در زمینهٔ مسائلی که می‌خواهید درباره‌شان تصمیم بگیرید.

 

سخن آخر

اهمیت مهارت تصمیم‌ گیری در نتایجی است که به دنبال هر تصمیم صحیح یا غلطی می‌آید. اگر ما مهارت خود را در این زمینه افزایش دهیم، باعث می‌شود به‌راحتی تصمیمات درستی بگیریم و فرد موفق‌تری در زندگی باشیم. اگر شما هم تجربه خاصی درباره تصمیم‌گیری صحیح یا غلط دارید، برای ما در پایین همین صفحه بنویسید تا دوستان دیگر نیز از آن استفاده کنند و در موضوعات مشابه به کار بگیرند. منتظر خواندن تجربیات ارزشمند شما هستیم.

همچنین پیشنهاد می‌کنیم حتماً مطلب « ۱۹ روش برای تقویت مهارت تصمیم گیری » را نیز در انگیزه مطالعه کنید.

نظری ثبت نشده است

Leave a reply

انگیزه
Register New Account
عضویت در سایت
Reset Password
Compare items
  • Total (0)
Compare