پایداری هیجانی چیست؟ + نشانه‌های پایداری هیجانی و روش‌های دستیابی به آن

پایداری هیجانی

اگر به مباحث روانشناسی علاقه‌مند باشید، حتما عبارت پایداری هیجانی به گوشتان خورده است. کسانی که از این ویژگی بهره می‌برند، به خوبی می‌توانند شرایط زندگیشان را مدیریت کنند. در این مطلب به طور کامل این موضوع را بررسی خواهیم کرد.

 

پایداری هیجانی چیست؟

پایداری هیجانی یک ویژگی شخصیتی مطلوب در برخی افراد است که موجب می‌شود تا آن‌ها در برابر شرایط دشوار به خوبی مقاومت کرده و بتوانند بحران‌های زندگی خود را مدیریت کنند. به علاوه، پایداری هیجانی منجر می‌شود تا افراد بتوانند در شرایط دشوار زندگی یا فشارهای کاری بهره‌وری مناسبی داشته و توانایی حل مشکلاتشان را داشته باشند.

با این حال، برخی افراد از پایداری احساسی مناسبی برخوردار نبوده و گاهی در موقعیت‌هایی قرار می‌گیرند که حتی توانایی انجام کارهای روتین روزانه خود را ندارند. برای مثال، در صورت مواجهه با برخی شرایط به شدت عصبی می‌شوند، گاهی احساس غم و اندوه شدید دارند یا چنان احساس تنفری در خود حس می‌کنند که نمی‌توانند رفتاری نرمال در برابر مسائل روزانه داشته باشند. در چنین شرایطی، افراد به بیماری‌های مرتبط با ناپایداری هیجانی گرفتار بوده و باید از نظر احساسی تحت درمان قرار بگیرند. البته توجه داشته باشیم که افراد دارای چنین خصوصیاتی حتماً باید تمایل قلبی به درمان داشته و به اصطلاح خودشان تصمیم بگیرند تا به سطح مناسبی از پایداری هیجانی دست یابند.

به طور کلی، ناپایداری هیجانی ناشی از یک عمر تلاش افراد برای سرکوب احساساتشان است. به عبارت بهتر، کنترل احساسات، سرکوب کردن آن‌ها یا محدود کردن خود برای بیان احساسات در دوره‌های زمانی مختلف از زندگی موجب می‌شود تا دچار اختلال ناپایداری هیجانی شویم.

بنابراین برای مقابله با اختلالات ناپایداری هیجانی نیاز است تا بهداشت عاطفی خود را رعایت کنیم چرا که در صورت نادیده گرفتن احساسات خود احتمال ابتلا به برخی ناپایداری‌ها را خواهیم داشت. در واقع، بهداشت عاطفی به کاری گفته می‌شود که در آن هر یک از افراد امکان درک تمامی احساسات شخصی خود را داشته و به آن‌ها اهمیت می‌دهند. حال برای درک بهتر موضوع مثالی را تشریح می‌کنیم.

 

نحوه رویارویی با ناپایداری هیجانی در قالب یک مثال

در این مرحله، برای درک بهتر نحوه رویارویی با ناپایداری هیجانی مثالی را در نظر می‌گیریم که در آن فرض می‌کنیم فردی به نام حمید بخش زیادی از زمان خود را در غم و اندوه شدید می‌گذارند. او انگیزه‌ای برای زندگی نداشته و دائماً حالت افسرده دارد. همچنین حمید علاقه‌ای به مشارکت در برنامه‌های روزانه اطرافیان خود نداشته و تمام زمان خود را در تنهایی به سر می‌برد. به علاوه، حمید در مواقع ناراحتی عادت به گریه نداشته و فکر می‌کند که برای تظاهر به محکم بودن نباید گریه کند.

همچنین شرایط زندگی حمید به گونه‌ای بوده که در دوران کودکی اتفاقات ناگواری بسیاری برایش افتاده است. او اخیراً مادر خود را از دست داده و در کودکی نیز خواهر و برادرش را از دست داد که این موضوع موجب از هم پاشیدن خانواده وی شد. در واقع، حمید در خانواده‌ای به شدت غمگین بزرگ شده و امکان برخورداری از یک زندگی بی‌دغدغه در کودکی نداشته است.

با وجود تمام شرایط فوق، حمید هرگز اجازه درک احساسات غم و اندوه را به خود نداده و گمان می‌کرد که باید فردی قوی باشد! بنابراین احساسات سرکوب‌شده حمید زمانی که اصلاً انتظارشان را ندارد به سراغش می‌آیند. در واقع، او دچار اختلال ناپایداری هیجانی بوده و در صورت مواجهه با ساده‌ترین شرایط ناامیدکننده در طول روز به شدت ناراحت شده و دچار افسردگی می‌گردد.

حال حمید برای مقابله چنین اختلالی و رسیدن به سطح مطلوبی از پایداری هیجانی تصمیم دارد تا برای مدتی احساسات مرتبط با غم و اندوه خود را به صورت کامل ابراز کند. البته نمی‌توان به طور دقیق گفت که برای رسیدن به پایداری هیجانی چقدر زمان نیاز است؛ اما پیشرفت او به مواردی همچون مواجهه با احساسات غم و اندوه بستگی دارند. در واقع، حمید برای درمان خود باید احساساتش را پذیرفته و برای فرار از آن‌ها به راه‌کارهای دیگری متوسل نشود.

 

نحوه ابراز احساسات به منظور دستیابی به پایداری هیجانی

در این مرحله، حمید برای ابراز احساساتش در هنگام مواجهه با شرایط غم و اندوه زمانی حدود ۱۵ تا ۶۰ دقیقه را به خود اختصاص داده و به غمناک‌ترین اتفاق زندگی‌اش فکر می‌کند. در چنین شرایطی، سعی می‌کند تا با تمام وجود گریه کرده و این کار را تا زمانی انجام می‌دهد که تمام احساسات غم و ناراحتی‌اش از بین بروند. سپس به شرایط عادی بازگشته و کارهای روزانه خود را از سر می‌گیرد. حال سؤالی که پیش می‌آید این است که در رابطه با سایر احساسات خود چگونه می‌توانیم به سطح مطلوبی از پایداری هیجانی دست‌یابیم؟ در ادامه به این سؤال پاسخ می‌دهیم.

 

راه‌کارهای کلیدی برای دست‌یابی به پایداری هیجانی

۱. موضوعات حساس زندگی خود را مشخص کنید

یکی از راه‌کارهایی که به منظور دستیابی به پایداری هیجانی می‌توانید انجام دهید این است که موارد حساس و ارزشمند زندگی خود را مشخص کرده و آن‌ها را به اطلاع دوستان و نزدیکان خود برسانید. برای مثال، مسائل و مشکلات مربوط به دانشگاه از جمله موارد حساس زندگی هر فرد هستند که باید آن را با دوستان خود در میان بگذارید. در چنین شرایطی، دوستان و نزدیکانتان به شما کمک می‌کنند تا واکنشی احساسی به مسائل حساس زندگی خود نداشته باشید؛ به عبارت دیگر، در یک حالت احساسی کاملاً پایدار واکنشی مناسب داشته و تصمیماتی منطقی درباره مسائل مرتبط با آینده خود اتخاذ کنید.

۲. در صورت نیاز کمک بخواهید

به طور معمول، برخی افراد نمی‌توانند از سایرین کمکی درخواست کنند چرا که درخواست کمک را نقطه ضعفی برای خود می‌پندارند. این موضوع در مورد اختلالات ناپایداری هیجانی نیز صادق بوده و برخی افراد درخواست کمک برای مقابله با آن را شرم‌آور می‌دانند. با این حال، در چنین شرایطی همواره به خاطر داشته باشید که خانواده و دوستانی دارید که می‌توانید به آن‌ها اعتماد کرده و درخواست کمک کنید. در واقع، غلبه بر ترس، شرم و درخواست کمک، مهم‌ترین گام برای شروع درمان ناپایداری‌های هیجانی است.

۳. برای دستیابی به آرامش درونی تلاش کنید

به طور کلی، تکنیک‌های کمک‌کننده برای رسیدن به آرامش درونی عبارتند از یوگا، مدیتیشن، تمرین‌های تنفسی، شنا، دوش آب گرم و … در واقع، با انجام چنین تمرین‌هایی می‌توانید به آرامشی نسبی دست یافته و بدین ترتیب با آرامش بیشتری موقعیت‌های مختلف را درک کنید و تصمیمات سازنده‌تری بگیرید.

با این حال، اختلال ناپایداری هیجانی ممکن است بسیاری از افراد را تحت تأثیر قرار دهد. برای مثال، همه ما در برخی شرایط خاص خیلی زود عصبانی می‌شویم، اما برای دوری از ناپایداری هیجانی نیاز است تا کنترل بیشتری روی خود داشته و آرامشمان را حفظ کنیم تا بدین ترتیب بتوانیم مسائل و مشکلات پیش‌آمده را به روش سازنده‌تری حل کنیم؛ بنابراین به خاطر داشته باشید که برای درمان ناپایداری هیجانی هیچ‌وقت دیر نبوده و می‌توانید در صورت مشاهده علائم این اختلال نسبت به درمان اقدام کنید. در ادامه، برخی نشانه‌های افراد دارای پایداری هیجانی را تشریح می‌کنیم.

پایداری هیجانی

افراد دارای پایداری هیجانی از چه ویژگی‌هایی برخوردار هستند؟

به طور کلی، افراد دارای پایداری هیجانی مجموعه‌ای از اقدامات و افکاری را اتخاذ می‌کنند که به طور مستقیم منجر به ایجاد احساس آرامش در آن‌ها می‌شوند. به علاوه، این گروه از افراد عاداتی را در خود پرورش می‌دهند تا بتوانند به یک هماهنگی نسبی در زندگی و تعاملات خود با دوستان، آشنایان و اطرافیان خود برسند.

۱. این افراد به سادگی «نه» می‌گویند

افراد دارای پایداری هیجانی به خوبی می‌دانند که در چه شرایطی باید نه بگویند. در واقع، این افراد می‌دانند که نیازی نیست تا تحت هر شرایطی به اطرافیان خود متعهد باشند و قولی نمی‌دهند که توان پایبندی به آن را نداشته باشند؛ به عبارت دیگر، افراد دارای پایداری هیجانی به درخواست‌هایی که زمان و توان انجام آن را ندارند به راحتی رد می‌کنند. در حالی که افراد دارای ناپایداری هیجانی نمی‌دانند چگونه به درخواست‌های مختلف «نه» بگویند و اغلب از جانب دیگران مورد سوءاستفاده قرار می‌گیرند.

در واقع، افراد پایدار از لحاظ احساسی می‌دانند که در طول روز زمان کافی برای انجام تمام درخواست‌های اطرافیان را نداشته و از این رو سعی می‌کنند تا زمان خود را به صورت عاقلانه صرف کارهایی کنند که برایشان اهمیت و اولویت بالاتری دارند. به طور معمول، چنین افرادی دارای اعتمادبه‌نفس کافی بوده و توانایی رد برخی درخواست‌های اطرافیان را دارند و از این موضوع دچار احساسات آزاردهنده نمی‌شوند. به علاوه، نیازی به توضیح دلیل رد درخواستشان نمی‌بینند.

با این حال، همه ما می‌خواهیم که دوستان، نزدیکان یا رئیس خود را خوشحال کنیم اما باید به خاطر داشته باشیم که پذیرش تمام درخواست‌های آنها موجب می‌شود تا از دید سایرین انسانی ضعیف به نظر رسیده و از کار خود نیز احساس نارضایتی داشته باشیم. در چنین شرایطی، ارزش‌های خود را زیر پا گذاشته و اعتمادبه‌نفسمان کاهش می‌یابد که تمام این موارد در نهایت منجر به ایجاد اختلال ناپایداری هیجانی خواهد شد.

بنابراین اگر احساس خوبی به خود نداشته و مدام از عملکردتان ناراضی هستید بدین معنی است که بیش‌ازحد به درخواست‌های دیگران توجه می‌کنید. پس «نه» گفتن را تمرین کنید. همچنین نگران از بین رفتن روابط خود با سایرین نباشید چرا که افراد دلیل رد درخواستشان را درک می‌کنند. به علاوه، به خاطر داشته باشید که نیازی نیست در رد درخواست اطرافیان رفتاری بی‌ادبانه داشته باشید. بلکه با آموزش مهارت‌های نه گفتن می‌توانید صرفاً درخواست طرف مقابل را رد کرده و بگویید که نمی‌توانید آن را در برنامه خود بگنجانید.

پایداری هیجانی

۲. نقاط ضعف خود را می‌پذیرند

بدیهی است که افراد دارای پایداری هیجانی نیز مانند سایر افراد نقاط ضعف مختص خود را دارند. در واقع، چنین افرادی از عیوب خود آگاه بوده و به سادگی آن‌ها را می‌پذیرند. به علاوه، این افراد در جهت رشد و توسعه مهارت‌های حرفه‌ای و ویژگی‌های شخصیتی خود تلاش کرده و همواره در حال یادگیری هستند، چرا که می‌دانند چیزهای زیادی در جهان برای یادگیری وجود داشته و می‌خواهند تا همواره دانش خود را به‌روز نگاه دارند.

بنابراین نیازی نیست تا انسانی کامل و بی‌نقص باشید. افراد دارای پایداری هیجانی نیز هرگز به دنبال دستیابی به چنین چیزی نیستند و به راحتی می‌توانند در مورد نقاط ضعف خود صحبت کرده و در صورت نیاز در جهت رفع آن‌ها اقدام کنند. در واقع، چنین افرادی خود را با تمام خصوصیات اخلاقی‌شان پذیرفته و دوست دارند. این موارد باعث می‌شود که چنین افرادی احساس خوشبختی  و شادی داشته باشند

در نتیجه، سعی کنید تا خود را با تمام نقص‌ها بپذیرید تا به سطح مناسبی از پایداری هیجانی دست‌یابید. در تمامی مسائل پیش‌آمده به دنبال جنبه‌های مثبت باشید چرا که تمام شرایط و اتفاقات درس‌هایی برای یادگیری دارند و منجر به بهبود ویژگی‌های و مهارت‌های شما می‌شوند.

۳. آن‌ها شنونده خوبی هستند

افراد دارای پایداری هیجانی بیش از حرف زدن به گوش کردن سخنان اطرافیان علاقه دارند. آن‌ها از اعتمادبه‌نفس کافی برخوردار بوده و می‌دانند که حرفی برای گفتن دارند لذا نیازی نمی‌بینند تا تمام مدت مشغول حرف زدن باشند! به علاوه، این افراد به دلیل توانایی بالایی در گوش دادن به سخنان دیگران به راحتی می‌توانند با آن‌ها ارتباط برقرار کنند. همچنین توانایی خوبی در ارائه فیدبک‌های سازنده دارند. برای مثال، این افراد همواره با خوش‌رویی انتقادات همکاران خود در رابطه با نحوه ارائه‌شان را می‌پذیرند. به عبارتی، افراد دارای پایداری هیجانی همواره پذیرای نظرات اطرافیان هستند حتی اگر با این نظرات مخالف باشند.

پایداری هیجانی

۴. این افراد در انتخاب دوستان و نزدیکان خود دقیق هستند

همان‌طور که می‌دانیم، افراد تحت تأثیر دیدگاه‌ها و نگرش اطرافیان خود بوده و از آن‌ها تأثیر می‌گیرند. افراد دارای پایداری هیجانی می‌دانند که شرکت محل کارشان بر روی دیدگاه آن‌ها به زندگی و محیط پیرامون تأثیرگذار است و از سوی دیگر، افراد منفی نگر می‌توانند به شدت به سلامت عاطفی آن‌ها آسیب برسانند.

در همین راستا، چنین افرادی در انتخاب دوستان و نزدیکان خود دقت زیادی به خرج داده و کسانی را انتخاب می‌کنند که تأثیر مثبتی روی رفتار، گفتار، احساسات و نگرش آن‌ها داشته باشند؛ به عبارت دیگر، افراد دارای پایداری هیجانی از کسانی که موجب تضعیف روحیه و اعتمادبه‌نفسشان می‌شوند، دوری می‌کنند.

بنابراین نحوه برخورد با افراد منفی نگر را آموخته و از برقراری ارتباطات نزدیک با آن‌ها خودداری کنید. همچنین توجه داشته باشید که این افراد در تمامی ارتباطات شما ممکن است وجود داشته باشند. به علاوه، چنین افرادی سعی می‌کنند تا شما را به همراه خود به پایین کشیده و خصوصیاتی مشابه رفتارهای خود را به شما القا کنند. در نتیجه، از روابط خود محافظت کرده و کسانی را به حلقه ارتباطات خود راه دهید که منجر به رشد و پیشرفتتان می‌شوند. همچنین نیاز است تا روابط خود را با تمام افراد منفی و سمی زندگی خود که تأثیر مخربی روی شما دارند، قطع کنید، چرا که برخی پل‌ها باید سوزانده شوند!

۵. آن‌ها با هر شرایطی خود را وفق نمی‌دهند

افراد دارای پایداری هیجانی خود را با شرایطی وفق نمی‌دهند که به آن ایمان ندارند. به علاوه، چنین افرادی هرگز مطابق ترندها و جریان‌های اجتماعی رفتار نمی‌کنند. در واقع، افراد دارای پایداری هیجانی هرگز چیزی را صرفاً به دلیل پذیرش عموم مردم نمی‌پذیرند. به عبارتی، این گروه از افراد راهی را می‌روند که خود درست می‌پندارند.

همان‌طور که اشاره شد، افراد دارای پایداری هیجانی به راحتی می‌توانند نظرات مخالف خود را در برابر دوستان، خانواده و همکاران بیان کنند. در واقع، هر چقدر فردی در سطح مناسبی پایداری هیجانی باشد به همان میزان نیز فردی مستقل بوده و وابستگی‌اش به سایرین کاهش می‌یابد.

بنابراین اگر تحت فشار جامعه برای انجام کاری یا پذیرش موضوعی قرار گرفتید که مخالف ارزش‌ها یا خصوصیات اخلاقی‌تان بود، از خود بپرسید که در صورت پذیرش چنین شرایطی چه احساسی خواهید داشت؟ در واقع، با انجام این کار می‌توانید میزان شکنندگی احساسات خود را متوجه شوید که این اولین گام برای غلبه بر ناپایداری‌های هیجانی است.

۶. این افراد بدون احساس ترس یا خجالت درخواست کمک می‌کنند

به طور معمول، افراد دارای پایداری هیجانی در صورت نیاز به کمک بدون احساس ترس آن را بیان می‌کنند. تمام افراد موفق جهان گروهی را برای پشتیبانی از خود داشته و در صورت مواجهه با مشکلات از آن‌ها کمک می‌گیرند. در واقع، این افراد می‌دانند توانایی انجام تمامی کارها را به تنهایی ندارند و در نتیجه وقت خود را صرف تلاش‌های بیهوده نمی‌کنند؛ بنابراین به سایر افراد اعتماد کرده و از درخواست کمک از آن‌ها نمی‌ترسند.

به بیان دیگر، همه ما باید توجه داشته باشیم که درخواست کمک به معنی شکست نبوده و برخی مواقع نیاز داریم تا از اطرافیان خود کمک بگیریم؛ بنابراین در صورت نیاز و مواجهه با شرایط دشوار در زندگی خود می‌توانید بدون ترس یا خجالت از خانواده، دوستان و نزدیکان خود درخواست کمک کنید.

۷. آن‌ها از دیگران پشتیبانی می‌کنند

افراد دارای پایداری هیجانی معمولاً دوستان و اطرافیان خود را برای رسیدن به اهدافشان تشویق می‌کنند و در صورت نیاز به آن‌ها کمک می‌کنند. در واقع، این افراد مشوق‌های خوبی بوده و به خوبی می‌دانند که در ارتباط با دوستان موفق خودشان نیز به موفقیت‌هایی دست پیدا می‌کنند.

بنابراین اگر جزو افرادی هستید که دائماً به دیگران حسادت کرده و آرزو می‌کنید که آن‌ها شکست بخورند تا شما بتوانید به موفق برسید، ضعف عاطفی داشته و به نوعی اختلال ناپایداری هیجانی دچار هستید. به علاوه، همواره به خاطر داشته باشید که احساسات محرک‌های بسیاری قوی بوده و می‌توانند قابلیت‌های ذهنی و بدنی ما را کنترل کنند و بنابراین به جای تمرکز روی دیگران و کارهایی که انجام می‌دهند، روی رشد و پیشرفت خود تمرکز کنید.

پایداری هیجانی

جمع‌بندی

در این مقاله، به بیان تعریفی از پایداری هیجانی پرداخته و گفتیم که افراد دارای پایداری هیجانی احساسات خود را به طور کامل درک کرده و آن‌ها را سرکوب نمی‌کنند. چنین افرادی می‌توانند در طول روز زمان محدودی را به درک احساسات غم، اندوه یا خشم اختصاص داده و آن‌ها را کنار گذاشته و به زندگی عادی خود بازگردند. برای رسیدن به سطح مناسبی از پایداری هیجانی به احساسات خود اهمیت داده و آن‌ها را درک کنید. با انجام این کار می‌توانید از برخی احساسات بد رها شده و مدت‌های طولانی آن‌ها را به همراه نداشته باشید! در پایان، منتظر نظرات و تجربیات شما در رابطه با روش‌های بهبود ناپایداری‌های هیجانی و خصوصیات افراد پایدار از نظر احساسی هستیم.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

0 تعداد نظرات
پریدن به بالا