انگیزه های جذاب زندگی

کودک درون چیست و ارتباط با آن چه تاثیری بر زندگی خواهد داشت؟

کودک درون چیست؟ برای پاسخ‌گویی به این سؤال نگاهی به گفته‌های برخی افراد سرشناس در این زمینه می‌اندازیم، کارل جانگ آن را «خردسال روحانی» می‌نامد، اِمِت فاکس نام «کودک کنجکاو» به آن می‌دهد و برخی روان‌درمان‌گران نیز آن را «خود واقعی» می‌گویند. شخصیت افراد نتیجه کدهای ژنتیکی‌شان (DNA)، ویژگی‌هایی موروثی و یا شرایط محیطی مؤثر است. دوران کودکی افراد توسط کسانی که آنها را بزرگ می‌کنند، به آن‌ها دیکته می‌شود. همین افراد گاهاً زخم‌هایی به کودک می‌زنند که التیام‌شان سال‌ها زمان نیاز دارد. بنابراین در اکثر مواقع مسائل و مشکلات، به دوران کودکی ارتباط دارند. در واقع تمام عواملی که در آن دوران بر جسم و احساسات‌مان تأثیر گذاشته‌اند، در کودک درون نقش می‌بندند. کودک درون در تمام طول زندگی با ماست و ما همگی یک بزرگسال، با قلبی کودک هستیم که معصومانه به دنبال معنی خود در زندگی می‌گردیم. برای آنکه کودک درون خود را بشناسید، در این مطلب ما را همراهی کنید.

کودک درون چیست؟
کودک درون چیست؟

کودک درون چیست؟

دو تعریف برای کودک دورن وجود دارد که عبارتند از:

۱. کودک درون همان کسی است که در کودکی بوده‌ایم و با رسیدن به بزرگسالی، آن بخش از روح‌مان بدون تغییر مانده است.

۲. تعریف دیگر، کودک درون را یکی از زیرشاخه‌های شخصیتی فرد به حساب می‌آورد. در تئوری آرک‌تایپ یا کهن‌الگوها، یک زیرشخصیت صرفاً یک تصور شخصیتی از مجموعه‌ای گسترده از شخصیت‌هاست. تئوری کهن‌الگوها، اسطوره شناسی در روانشناسی است. این تئوری را کارل گوستاو یونگ وارد روانشناسی تحلیلی کرده است.

 

کودک درون چه تاثیری بر ما می‌گذارد؟

۱. کودک درون بر افکار، ادراک و تصورات انسان تأثیر می‌گذارد و دنیای او را از طریق ادراکاتی که با تجارب، قدرت و تناقض‌های درونی و بیرونی محدود می‌شود، تفسیر می‌کند. همچنین دیدگاه‌های کودکانه را به ما اضافه می‌کند و بر نظرات‌مان در رابطه با عشق، روابط بین فردی و اعتماد به نفس تاثیر می‌گذارد.

۲. کودک درون احساسات و انرژی‌های دیگر ما را نیز تحت تأثیر قرار می‌دهند. به طور مثال اگر در کودکی از انتقادات شدید والدین آسیب دیده باشیم، کودک درون در بزرگسالی هم از انتقاد شدید می‌ترسد. در واقع در بزرگسالی این نوع ترس‌ها بروز می‌کنند و مشکل‌ساز می‌شوند. به طور مثال اگر چنین فردی با کارفرمایی به شدت منتقد و یا تحقیرگر روبه‌رو شود، قطعاً در مقابل رفتارهای او واکنش مناسبی نخواهد داشت. برای رفع مسائل کودکی، اغلب تمایل داریم که به ویژگی‌های کودکانه کودک درون برسیم. ویژگی‌هایی مانند: بازیگوشی، شور و شوق، خلاقیت، انعطاف‌پذیری احساسی و جسمی، تخیل، شاد بودن و عشق به زندگی، کنجکاوی، بی‌گناهی، شوخ طبعی، قدرت فیزیکی، خوش‌‌بینی، جوانی، طراوت و آزادی در بیان احساسات و هیجانات.

۳. کودک درون بر اعمال انسان هم تأثیر می‌گذارد. عواملی که موجب ناراحتی و تخلیه انرژی بودند، همچنان به صورت عادت در ما باقی می‌مانند و عوامل خوشحالی و ایجاد انرژی، به صورت منابع انرژی در آرکتایپ ما باقی خواهند ماند.

 

انواع مختلف کودک درون کدام است؟

شش نوع مختلف آرک‌تایپ کودک درون وجود دارد. هر کدام از آن‌ها حامل ویژگی‌های مثبت و منفی خاصی هستند که در طول زندگی تا لحظه مرگ، ظهور می‌کنند. هر کسی می‌تواند هر کدام از جنبه‌های آرک‌تایپ کودک درون را تجربه کند، اما کودک درون واقعی، با آرک‌تایپی که غالباً در طول عمر خود سر و کار داریم نمایان می‌شود.

۱. کودک یتیم

آرک‌تایپ کودک یتیم گاهاً به صورت کودکی رهاشده که تمایل دارد باقی عمر خود را مستقل زندگی کند، نمایان می‌شود. معمولاً سابقه احساس تنهایی، رهاشدگی عاطفی یا یتیم شدن، کودک یتیم را به سمت یاد گرفتن برخی مهارت‌ها برای نجات خود، دوری از جامعه و تسخیر ترس‌ها برای خود، پیش می برد.

جنبه منفی این آراک‌تایپ، سوق دادن فرد به سمت ضرر رساندن به خود، منزوی شدن و فرار از دوست داشته شدن است. همچنین این افراد ممکن است به شدت به دنبال خانواده‌ای جایگزین برای خود باشند تا کمبودهای احساسی را جبران کنند.

۲. کودک زخمی

آرک‌تایپ کودک زخمی، نشان دهنده خاطرات یا گذشته‌ای خشونت‌آمیز و مصیبت‌بار است. افراد مبتلا به این آرک‌تایپ، احتمالاً در طول زندگی خود از جانب افرادی مختلف، مورد آزار جسمی و روحی قرار گرفته‌اند.

اگر این آرک‌تایپ را بشناسیم، در مورد همدلی و همدردی با افرادی که مورد سوء استفاده‌های جسمی و احساسی قرار گرفته و رنج فروانی متحمل شده‌اند، هوشیارتر خواهیم بود. افراد با کودک زخمی درون، معمولاً بخشنده، دلسوز نسبت به بچه‌های آزاردیده و کمک کننده به سایر همتایان هستند.

جنبه منفی کهن‌الگوی کودک زخمی، می‌تواند خشونت مداوم نسبت به اطرافیان، همکاران، مدیران و دوستان باشد. چنین افرادی عادت کرده‌اند که قربانی  باشند و مقصر مشکلات خود را گذشته غیرعادی‌شان بداند.

انواع مختلف کودک درون - کودک ابدی
انواع مختلف کودک درون – کودک ابدی

۳. کودک ابدی

آرک‌تایپ کودک ابدی، در ارتباط با جاودانگی و جوانی است. نشانه‌های این نوع کودک درون چیست؟ مخالفت با رشد، داشتن دیدگاهی سرگرم کننده و بازیگوشی دائمی نسبت به زندگی. این افراد دائماً به دنبال احساس شادی در زندگی هستند. آن‌ها تصور می‌کنند که برای همیشه جوان، سالم و سرزنده باقی می‌مانند. همچنین دیگران را نیز به چنین دیدگاهی تشویق می‌کنند.

جنبه منفی این نوع آرک‌تایپ این است که چنین افرادی مسئولیت‌پذیر، قابل اعتماد و قادر به انجام وظایف بزرگسالی نیستند. آن‌ها ممکن است نتوانند مرزهای دیگران را بپذیرند و به شدت وابسته دیگران برای عشق ورزیدن و مراقبت از خودشان باشند.

۴. کودک سحرآمیز

آرک‌تایپ کودک سحرآمیز، بخش مسحور وجود ماست که همه چیز را ممکن، زیبا و سحرآمیز می‌بیند. افرادی که دچار این نوع کودک درون هستند، دائماً در حال خیال پردازی و رویابافی‌های خود هستند.

در رابطه با جنبه منفی این آرک‌تایپ می‌توان گفت، اگر از تعادل و حد نصاب خارج شود، می‌تواند منجر به بدبینی و افسردگی شود. به علاوه، اعتقادات آن‌ها از بین می‌رود و در مورد چیزهایی که زمانی ساعت‌ها برای آن خیال بافی کرده‌اند، بی‌اعتماد می‌شوند. حتی ممکن است به دنیای خیالی خود منزوی شوند، در شخصیت بازی‌ها، داستان‌ها و فیلم‌ها غرق شوند و ارتباط با دنیای واقعی را از دست بدهند. در حالت کلی می‌توان گفت این افراد از دنیا منزوی شده و تقریباً هیچ کاری نمی‌کنند.

۵. کودک الهی

آرک‌تایپ کودک الهی با ویژگی‌های خدایی مانند بی‌گناهی، خلوص، پاکی، آزادی و… شناخته می‌شود. آن‌ها به آخرت و رستگاری اعتقاد و معمولاً ارتباطی عمیق با خدای خود دارند. این نوع آرک‌تایپ به صورت اعتقاداتی روحانی و آسمانی ظاهر می‌شود. تعداد کمی از افراد این آرک‌تایپ را انتخاب می‌کنند؛ زیرا آن‌ها این قابلیت و شایستگی را در خود نمی‌بینند. اما کودک الهی احتمالاً به آرامی در درون شما منتظر رسیدن به نقطه تعادلی برای ظهور است.

خصوصیات منفی این نوع آرک‌تایپ کودک درون چیست؟ چنین افرادی در انرژی‌های منفی غرق می‌شوند و به هیچ وجه قادر به دفاع از خود نیستند. آن‌ها به راحتی می‌ترسند، خشمگین می‌شوند و توانایی کنترل خشم در برابر شرارت، بدی و… ندارند.

۶. کودک طبیعت

آرک‌تایپ کودک طبیعت، احساسی قوی نسبت به گیاهان، حیوانات و زمین را ناشی می‌شود. آن‌ها در کنار حیوانات آرامش دارند زیرا از این طریق احساس نزدیکی به طبیعت می‌کنند و با حیوانات ارتباط عمیق روحانی و ذهنی دارند.

از جنبه‌های منفی کودک طبیعت می‌توان به صدمه زدن به اطرافیان اشاره کرد. در شرایط حادتر این افراد با گیاهان، حیوانات و حتی انسان‌ها دشمن می‌شوند. به بیانی دیگر با وجود ارتباط عمیق با طبیعت، از آن به جای لذت بردن، به عنوان مجازات استفاده می‌کنند.

 

چگونه با کودک درون ارتباط برقرار کنیم؟

چهار روش ساده وجود دارد که می‌توان با استفاده از آن‌ها با درون کودک خود ارتباط برقرار کرد. البته این به معنای دوباره بچه شدن نیست، بلکه قصد داریم چگونگی برقراری ارتباط با بخش درونی خود و مانند بچه‌ها شدن را یاد بگیریم. در واقع بین بچه شدن و مانند بچه‌ها بودن تفاوت وجود دارد. بچه شدن به معنای نابالغ، بی‌تجربه و ساده بودن است. در حالی که مانند بچه‌ها بودن به معنای بی‌گناهی و خلوص است.

همه ما زمانی که به دنیا آمدیم، بی‌گناه بودیم و ذات پاکی داشتیم. پس برای از بین بردن گناهان، شرم، نفرت،‌ خودخواهی و خشم‌ها باید کودک درون خود را درمان کنیم. به همین منظور باید اعتماد کودک درون‌مان را از طریق عشق و توجه به خود به دست آوریم. برای این کار از چهار روش قدرتمندی که در ادامه معرفی می‌کنیم، می‌توانید استفاده نمایید.

راه‌کارهای مقابله باکودک درون - صحبت با کودک درون
راه‌کارهای مقابله باکودک درون – صحبت با کودک درون

۱. با کودک درون صحبت کنید

کودک درون خود را درک کنید و اجازه دهید بفهمد شما برای درک و کمک به او همیشه در کنارش هستید. رفتاری محترمانه و مهربان داشته باشید و جملاتی عاشقانه به او بگویید. مانند:

  • دوستت دارم
  • درکت می‌کنم
  • مرا ببخش
  • متشکرم
  • من می‌بخشمت

در حالت کلی صحبت کردن با کودک درون را به عادتی همیشگی تبدیل کنید. همچنین می‌توانید با نوشتن نیز با او ارتباط برقرار کنید. به این صورت که سؤالی از آرک‌تایپ کودک درون خود بپرسید و سپس پاسخ آن را شرح دهید.

۲. به عکس‌های کودکی نگاه کنید

از آلبوم عکس‌های قدیمی، جوان‌ترین یا کودک‌ترین عکس خود را پیدا کنید و اجازه دهید این عکس به خوبی در ذهن‌تان نقش ببندد. زیرا این کار برای برقراری ارتباط با کودک درون، ضروری است. حتی می‌توانید از این عکس‌ها در کنار میز، داخل کیف پول یا در هر جایی از خانه که یادآور کودک درون‌تان باشد، قرار دهید.

۳. آنچه به عنوان کودک علاقه‌مند به انجامش بودید،‌ بازسازی کنید

بنشینید و فکر کنید که به عنوان یک کودک، چه کارهایی دوست داشتید انجام دهید. شاید بالا رفتن از درخت، بازی با اسباب ‌بازی‌ها،‌ در آغوش گرفتن عروسک‌های خرسی، خوردن فرنی داغ و… از علایق شما باشد. در هر صورت حتماً زمانی را برای انجام چنین کارهایی در نظر بگیرید.

پس از انجام این تمرینات اغلب افراد به عنوان یک بزرگسال، متوجه شدند در طول عمر چندین ساله خود حتی نمی‌دانستند که چنین کودک درونی دارند. این کشف واقعاً زندگی را تغییر می‌دهد. بسیار مهم است که زمانی با نام «زمان بازی» برای خود ترتیب دهید و هر گونه خجالت یا هر احساس دیگری نسبت به این کار را کشف کنید. در ابتدا داشتن احساسی احمقانه طبیعی است. اما لازم است با ذهنی بازتر ادامه دهید.

۴. یک سفر درونی انجام دهید

سفر درونی یکی از روش‌های برقراری ارتباط با کودک درون جهت درمان آسیب‌های کودکی است. برای مبتدیان دو نوع سفر درونی مدیتیشن و تصور ذهنی مناسب‌تر است.

برای انجام این سفر، باید اطمینان کودک درون خود را از طریق فعالیت‌های قبلی به دست آورده باشید. پس از آنکه ارتباط برقرار کردید می‌توانید از او سؤالاتی بپرسید. به طور مثال بپرسید در زندگی قبلی‌اش چه چیزی باعث آزار او شده است که اکنون آثار آن نمایان می‌شود.

روش‌های درمان کودک درون
روش‌های درمان کودک درون

روش‌های احیا و درمان کودک درون چیست؟

همانطور که گفتیم کودک درون می‌تواند مشکلاتی داشته باشید که نتیجه آن رفتارهایی همراه با خشم، بی اعتمادی، افسردگی و غیره است. برای درمان این مشکلات در بزرگسالی باید ابتدا به کودک درون را درمان و احیا کنیم. به گفته جان برادشاو، نویسنده کتاب «بازگشت به خانه»، احیا و بازگردانی کودک درون شامل شش مرحله زیر می‌شود.

۱. اعتماد

برای این که کودک درون از مخفی‌گاه خود بیرون بیاید باید بتواند اعتماد کند. در واقع او باید باور کند که شما برای کمک به او آماده هستید. کودک درون شما نیاز به دوستی حامی و جسور دارد تا بتواند رهاشدگی، غفلت و ظلمی که در حقش صورت گرفته است را به رسمیت بشناسد.

۲. تصدیق

اگر هنوز هم مایل هستید کارهایی که والدین‌ در حق‌تان کرده‌اند را کوچک بشمارید یا به هر نحوی خود را قانع کنید، باید بدانید که آن‌ها روح شما را زخمی کرده‌اند. کارهایی مانند سرزنش کردن، نادیده گرفتن و… روح انسان را زخمی می‌کند. با این حال نمی‌خواهیم بگوییم والدین همه بد هستند، اما برخی از آن‌ها روح کودکانشان را خواسته یا ناخواسته زخمی کرده‌اند.

۳. شوک و خشم

اگر همه این موارد شما را شوکه کرده است، نشانه خوبی است. زیرا شوک شدن یعنی شروع غم و اندوه، خشمگین شدن هم خوب استحتی اگر کاری که در حق‌تان انجام شده، غیرعمد بوده باشد. در واقع برای درمان کودک زخمی درون باید خشمگین بود. البته این معنای فریاد کشیدن و داد و بیداد نیست (هر چند اشکالی هم ندارد). بلکه فقط باید از شرایط موجود عصبی بود.

والدین برخی از ما به عنوان دو کودک بالغ زخمی، بهترین کاری که در توانشان بود را انجام داده‌اند، اما باید گفت که ما واقعاً از لحاظ روحی آسیب دیدیم. احساسی که اکنون داریم عواقب زندگی آزاردهنده ماست.

۴. غم و اندوه

پس از خشم، غم و اندوه به سراغ‌تان می‌آید. باید غم خیانت و جفایی که در حق‌مان شده است را از بین ببریم در حقیقت باید آنها را بکشیم. حتی باید برای قربانی شدن آرزوها، خیالات و نیازهای ناکام مانده خود غصه بخوریم.

۵. افسوس و پشیمانی

به طور معمول اغلب ما، پس از غم و اندوه از دست دادن فردی، دچار افسوس و پشیمانی می‌شویم. افسوس این که چرا زمان بیشتری با او نبودیم، اما در گذراندن غم و اندوه دوران رهاشدگی کودکی، باید به کودک زخمی درون خود بفهمانید که چیزی برای افسوس خوردن وجود ندارد. تمام چیزی که وجود دارد این است: درد و رنج او از اتفاقاتی است که برایش افتاده است.

۶. غم تنهایی

عمیق‌ترین تأثیر غم و اندوه، احساس سرافکندگی، تنهایی و غم ناشی از آن است. ما به دلیل رها شدن از جانب والدین خود، احساس سرافکندگی و شرمندگی می‌کنیم. احساس می‌کنیم بد، آلوده و مسموم هستیم. همین احساس شرمندگی نیز منجر به تنهایی می‌شود.

از آنجایی که کودک درون احساس ناکافی و معیوب بودن دارد، خود واقعی‌اش را با جنبه‌های منفی پنهان می‌کند. سپس خود را با همان جنبه‌های منفی می‌شناساند و خود واقعی‌اش تنهاتر و منزوی‌تر می‌شود.

 

سؤالات متداول در مورد کودک درون

۱. کودک درون چیست؟

همه ما زمانی کودک بودیم. این کودک ناپدید نشده است، فقط با انسانی بالغ و مسئولیت‌پذیر جایگزین شده است. در حقیقت بسیاری از ما هنوز هم بچه هستیم. به طوری که برای یک جای پارک خوشحال یا برای از دست دادن آن ناراحت می‌شویم.

برخی از ما که دوران کودکی سخت یا عاری از عشق و محبت داشته‌ایم، اکنون بزرگسالی هستیم که در درون خود کودکی پنج ساله و خشمگین داریم. این کودک به هیچ کس اعتماد نمی‌کند و مخفیانه و غمگین زندگی می‌گذراند.

در روانشناسی این قسمت از ناخودآگاه انسان که نشان دهنده کودکی سابق اوست و در روابط اجتماعی به عنوان شخصیتی دیگر از فرد ظاهر می‌شود را کودک درون می‌گویند.

۲. چرا کودک درون احساسات خود را پنهان می‌کند؟

انسان معمولاً از صدمات دوران کودکی،‌ شرمگین است. این بدان معنی است که ما فکر می‌کنیم برای در امان ماندن باید احساسات و تجربیات خود را پنهان کنیم. یا اگر تحت کنترل والدین هستیم و یاد گرفته‌ایم تنها در صورتی مقبول و دوست داشتنی هستیم که «خوب» باشیم، در این صورت باید احساسات غم، خشم و… که باعث «ناخوب» بودن‌مان می‌شود را پنهان کنیم. اگر رها شده یا مورد سوء استفاده قرار گرفته‌ باشیم، ترس از تجربه دوباره این‌ها ما را مجبور به پنهان کردن درد و غم‌هایمان می‌کند.

این احساسات سرکوب شده در بزرگسالی منجر به آسیب رساندن به خود می‌شوند. چنین فردی همواره به دنبال خانواده‌ای است که هیچ وقت نداشته است، اما زمانی که کسی نتواند انتظارات او را برآورده کند، تصور خواهد کرد که احتمال دارد به او آسیب بزند. به طور مثال زمانی که کودک یاد گرفته است دردهای خود را پنهان کند، سعی می‌کند از برقراری هر گونه رابطه‌ای فرار کند تا آسیب نبیند. نتیجه این رفتار تنهایی همیشگی است.

۳. علم روانشناسی چگونه می‌تواند مسائل کودک درون را حل کند؟

مشکلات ناشی از کودک درون، که می‌توان آن‌ها را با استفاده از علم روانشناسی درمان کرد، به ترتیب زیر هستند:

  • سوء استفاده‌های جسمی، روحی، جنسی و عاطفی در دوران کودکی
  • افسردگی و اضطراب
  • مسائل مربوط به مدیریت خشم
  • رفتار تهاجمی منفعل
  • عزت نفس پایین
  • مسائل مربوط به رها شدگی و اختلال شخصیت مرزی
  • بی‌تفاوتی احساسی
  • خودآزاری
  • خودانتقادی شدید
  • مسائل و مشکلات برقراری ارتباط
  • وابستگی و ناتوانی
کودک درون چیست؟
کودک درون چیست؟

سخن آخر…

در حالت کلی قصد ما از این مقاله متهم کردن والدین به بدرفتاری با کودک نیست، در حقیقت آنها تمام سعی خود را به کار برده‌اند تا فرزند خود را بزرگ کنند. این طور نیست که بگوییم هر کاری که انجام داده‌اند اشتباه بوده است و آن‌ها را به دلیل شرایطی کودک درونمان سرزنش کنیم. احساسات باید پردازش شوند و علت به وجود آمدن‌شان روشن شود. روش‌های درمانی تأثیر بسیاری در رفع جنبه‌ها منفی کودک درون دارند. پس درمان کودک درون می‌توان به آرامش رسید. در این رابطه توصیه می‌کنیم مطلب چگونه به آرامش درون دست پیدا کنیم؟ را نیز مطالعه کنید. نظر شما در مورد کودک درون چیست؟‌ آیا ارتباط خوبی با کودک درون خود دارید؟ فراموش نکنید نظرات و پیشنهادات خود را با ما و سایر همراهان انگیزه به اشتراک بگذارید.

مطالب زیر را هم ببینید