علت و علائم اختلالات یادگیری چیست و چگونه درمان می‌شود؟

اختلالات یادگیری نوعی نارسایی یادگیری در یک یا چند فرآیند ذهنی و یا درس های آموزشگاهی است که بطور معلول فقر محیطی، فقر فرهنگی، فقر عاطفی، مشکلات مغز و سیستم عصبی، مشکلات جسمانی مثل مشکلاتی در گوش و جسم و بینایی نیست.

کودکان مبتلا به این اختلال، با توجه به هوش طبیعی و خوب، در مورد بعضی مسائل، قدرت یادگیری پایینی دارند. (در فکر کردن، شنیدن، صحبت کردن، هجی کردن درست کلمات، خواندن، نوتن، تحلیل کردن)

نمونه‌های اختلالات یادگیری را باید ریشه یابی و برای درمان آن اقدام کرد که ما برای برطرف کردن آن اطلاعاتی را در اختیار شما قرار می‌دهیم.

اختلال یادگیری

انواع اختلالات یادگیری در کودکان

۱. اختلال نوشتن

کودکان مبتلا به ابن اختلال، کودکانی هستند که از هوشی خوب بی‌بهره نبوده و کلمات و نوشته‌ها را نادرست می‌نویسند. از جمله علائمی که در اختلال نوشتن دیده می‌شود می‌توان به بد خط نوشتن، نامرتب نویسی، فاصله گذاشت بیش از حد در بین کلمات و … اشاره کرد. از طرفی دیگر اینگونه مسائل شاید به مشکل در شنیدار و دقت کودک مربوط باشد که باید بدان توجه نمود.

۲. اختلال در حساب کردن اعداد (ریاضی)

این کودکان در درک مسائل ریاضی و محاسبات اعداد بسیار مشکل دارند که می‌توان به عدم درک مباحث ریاضی، تفاوت اعداد با یکدیگر، عدم جمع و تفریق آن‌ها اشاره کرد.

۳. اختلال در دیدن و پردازش آن

این نوع مشکل با عدم دید اعداد ریاضی، خواندن نقشه، دیدن تصاویر مرتبط، عدم تشخیص جداول با یکدیگر مرتبط است.

۴. اختلال در خواندن

یکی دیگر از اختلالات یادگیری، اختلال به هنگام خواندن است. این نوع اختلال در کودکی که هوش قوی دارد، تعجب برانگیز است. چون کودک واژه‌هایی را به کار می‌برد که درک درستی از خواندن آن‌ها ندارد. این کودکان، در خواندن درست مطالب، به جای به کار بردن واژه‌ها، چپ و راست بودن واژه، هماهنگی در بالا و پایین بودن واژه‌ها، تولی حروف دچار مشکل هستند. مشکلاتی مثل خواندن کلمه غار به جای غاز، مشکل در هجی کردن کلمات، عدم توقف و مکث در پایان کلمات، عدم توجه به علایم نگارشی از جمله مساله بحرانی برای کودکان است.

۵. اختلال شنوایی

اختلال شنوایی در کودکان از عدم شنیدن و صداها، مشکل در خواندن و درک مفاهیم زبان نشات می‌گیرد.

باید بدانیم بیشتر کسانی که با اختلالات یادگیری مواجه هستند، دارای ویژگی‌هایی مشترکی هستند؛ برخی از این ویژگی‌ها عبارتند از:

  • هوش طبیعی فرد که باید از عدد ۸۵ بیشتر باشد. در غیر این صورت احتمال این که فرد این اختلال را داشته باشد بسیار زیاد است
  • در به یاد آوردن چیزی که به او گفته شده است، مشکل دارد
  • وسایل مورد نیازش را فراموش کرده و یا در منزل و مدرسه جا می‌گذارد
  • در انجام تکالیف گفته شده مدرسه مثل درس ریاضی دچار مشکل است و به کمک دیگران نیاز دارد
  • کلمات را به نادرستی ادا می‌کند و روخوانی برای او سخت است
  • در فهم اعداد و مباحث ریاضی بسیار مشکل دارد

اختلال در شنوایی

علت بروز اختلالات یادگیری چیست؟

۱. عوامل آموزشی

  • تدریس ناکافی و اشتباه به کودکان
  • عدم استفاده دانش آموز برای تکلیف‌های عملی
  • توقعات بیش از حد معملمان و اولیا از کودک
  • عوامل محیطی
  • عدم توجه به کودک و مقایسه او با همسن های خودش

۲. عوامل محیطی

عوامل محیطی بسیاری وجود دارد که مانع از یادگیری کودک شما و پیشرفت او می‌شود.

۳. انگیزش ضعیف کودک

عدم وجود ویتامین و نبود غذاهای کافی و سالم برای کودکان، وجود رنگ‌های غذایی در خوراکی‌ها مثل پفک و گرسنگی بر قدرت یادگیری آنها تاثیر خواهد گذاشت.

۴. سرماخوردگی و بیماری مزمن

سرماخوردگی، مشکلات تنفسی، آلرژی‌ها، سقوط و آسیب دیدگی سر، تصادف، ضربه به سر و … در بروز اختلالات یادگیری کودک موثر خواهد بود.

۵. تحریک حسی

کودک در حال رشد، نیازمند آن است تا به صورتی عمل‌گرا در مورد محیط پیرامون خود و مقایسه خود با پیرامون اطلاعات عملی و حسی کسب کند. مثل آنکه برگ درختی را لمس کرده و به او از ریشه، ساقه و تا میوه آن توضیح دهید. عدم قرار گیری در چنین شرایطی در بروز اختلالات یادگیری موثر هستند.

۶. تحریک زبانی

زبان عضوی اساسی برای بیان ارتباط و یادگیری است. شاید کودک در دوران اولیه رشدش، به صورت ناصحیح به یادگیری اشتباه رسیده باشد.

۷. رشد اجتماعی و عاطفی

بسیاری از کودکانی که دچار اختلال یادگیری هستند، مضطرب، سرکش، نامطمئن و بی اختیار هستند که این مساله از بی‌ثباتی، عدم اعتماد و امنیت، نبود محبت، نبود پذیرش در منزل و محیط مدرسه نشات می‌گیرد.


بیشتر بخوانید: راه های بالا بردن اعتماد به نفس در کودکان


۸. عوامل روانی

ممکن است کودک مبتلا به اختلال یادگیری در ادراک و حافظه خود دچار مشکل بوده و این مساله گاهی به علت آسیب‌های مغزی، و صدمه به دستگاه عصبی است.

۹. عوامل ژنتیکی

طبق تحقیقات به عمل آمده مشخص شده است که اختلالات یادگیری در کودکی بعضی پدر مادر‌ها نیز وجود داشته است که این مساله مرتبط با ژنتیک خانوادگی است.

۱۰. عوامل بیوشیمیایی

عوامل و اختلالات و بیماری‌هایی مانند کم کاری تیروئید، هایپوگلیسمی از عواملی است که موجبات اختلالات یادگیری را فراهم می‌کند.

۱۱. تاخیر رشد

طبق نظر بندر و بانگ فود که می‌گویند اختلال یادگیری ممکن است به علت اختلال در رشد کودکان بوده و کودک در حین تولدش، بخشی از قسمت عصبی و مغزیش رشد نکرده باشد و این اختلال در بزرگسالی برطرف خواهد شد.

۱۲. نقص جزیی در مغز کودک

نقص جزیی در مغز کودک، فقط جنبه تجربی و آزمایشی دارد.

راههای درمان اختلال یادگیری

راه های درمان اختلالات یادگیری

با بردن کودک خود پیش یک پزشک متخصص ، پزشک می‌تواند نوع اختلال را با انجام آزمون‌هایی تشخیص داده و طرح آموزشی را برای درمان کودک اعمال کند. بررسی‌ها و مطالعات پزشک در مورد کودک شما مشخص خواهد کرد که کودک شما به چه نوع درمانی نیازمند است.

علاوه بر مشاوره با یک پزشک متخصص، والدین و معلمان باید اطلاعاتی درباره این نوع اختلال داشته و در برطرف کردن مشکلات کودک بکوشند. در واقع با حمایت معلم و والدین در منزل، ابراز محبت، دادن حس اعتماد و امنیت به کودک خود، می‌توانید او را به فردی موفق تبدیل کنید. در ادامه بطور خلاصه به سایر روش‌های برای درمان این اختلال اشاره خواهیم کرد:

  • با کودک خود صحبت کنید و از او بپرسید در کدام قسمت مشکل یادگیری دارد و به او بفهمانید که راه‌های دیگری نیز برای یاد گرفتن آن موضوع وجود خواهد داشت
  • هنگامی که او در حال یادگرفتن است، از شما الگو برداری می‌کند، به همین خاطر همانند یک الگو شما نیز کتاب و روزنامه‌ای در دست گرفته و در کنار او مطالعه کنید
  • از کودک خود بیش از اندازه انتظار نداشته باشید و او را مقایسه نکنید
  • والدین و معلم باید با یکدیگر در مورد مشکل کودک صحبت کرده و در ارتباط باشند
  • در زمانی که کودک شما مشکل عدم توجه دارد، باید به او توجه کنید
  • شما می‌توانید علاوه بر یادگیری در مدرسه توسط کودک، معلم خصوصی به خانه آورده تا به صورت کلاس‌های تقویتی با او کار کند
  • علاوه بر اختلالات یادگیری که باید مورد توجه قرار گیرد، باید اختلالات دیگر نیز در کودک مورد بررسی قرار بگیرد مثل اختلال بیش فعالی، اضطراب، افسردگی، کم توجهی و…
  • بیشتر کودکانی که دچار اختلال یادگیری هستند، مهارت‌های اجتماعی صحیحی ندارند. حتما در مهارت‌های اجتماعی کودکتان تمرکز کرده و به او آموزش دهید.

درمان اختلالات یادگیری با دادن ویتامین به کودکان

ویتامین پریدوکسین: پریدوکسین با آنزیم‌های خود، تمرکز اعصاب را تنظیم و به ثبات می‌رساند. کمبود آن به سوخت و ساز سلول‌های اعصاب، آسیب می‌رساند. این نوع ویتامین را در مواد غذایی مانند موز، سیب زمینی، بادم زمینی، مرغ، جگر، برنج، ماهی، جوانه گندم و نان سوس دار می‌توان مشاهده کرد.

ویتامین سیانوکوبالامین: ویتامین سیانوکوبالامین، در تامین اسید فولیک بدنی نقش دارد و برای سیستم عصبی سالم مورد نیاز است. کمبود آن منجر به عدم تمرکز و ضعف اعصاب می‌شود. این نوع ویتامین در مواد غذایی مانند شیر، لبنیات، تخم مرغ، ماهی، گوشت، جگر، قلوه و مرغ دیده می‌شود.

ویتامین اسید فولیک وB۶: اسید فولیک از واژه فولیم گرفته شده است که به معنای برگ است و بیشتر در برگ‌های اسفناج دیده می‌شود. این ماده بیشتر مسوول ساختن گلبول‌های قرمز در خون است. کمبود این ویتامین باعث بروز اختلال یادگیری، اختلال در خواب، ترس، افسردگی و کم خونی می‌شود. این نوع ویتامین در مواد غذایی مانند اسفناج، مارچوبه، بروکلی، سبزیجات، دانه‌های خوراکی، نخودفرنگی، حبوبات، پیاز، زرده تخم‌مرغ، نان سبوس‌دار، جوانه گندم، شیر، تخم کتان دیده می‌شود.

ویتامین اسید اسکوربیت و ویتامین C: ویتامین اسید اسکوربیت برای رشد کلاژن، استخوان و دندان، مقابله با بیماری‌های ویروسی که باعث تمرکز ذهنی می‌شود، لازم است. کمبود این ویتامین باعث اختلال تمرکز، ضعف روانی و افسردگی می‌شود. این نوع ویتامین در مواد غذایی مانند مرکبات، بروکلی، بروکسل، گل کلم، برگ سبزیجات، گوجه فرنگی، توت فرنگی دیده می‌شود.

مطالب زیر را هم ببینید