نحوه تکثیر کاکتوس با بذر در خانه

انگیزه – یکی از روش‌های تکثیر کاکتوس‌ها، استفاده از بذر آن‌هاست. با اینکه رویش بذرهای کاکتوس بسیار طول می‌کشد، ولی برخی از انواع کاکتوس‌ ها را تنها از این طریق می‌توان تکثیر کرد. در این مطلب نحوه تکثیر کاکتوس با بذر را به شما آموزش خواهیم داد.

 

تکثیر کاکتوس با بذر

کاکتو‌س‌ها را می‌توان با در نظر گرفتن نوع، شکل، نحوه پرورش و رشد به دسته‌های گوناگونی تقسیم بندی کرد. تکثیر کاکتوس‌ها غالباً به دو صورت جنسی و غیر جنسی صورت می‌پذیرد. روش‌های قلمه زدن، پیوند زدن از طریق برگ، خوابانیدن و… از راه‌های غیر جنسی و تکثیر با بذر از روش‌های جنسی تکثیر کاکتوس به شمار می‌آیند.

در مجموع انواع مختلف کاکتوس‌ها را نمی‌توان به روش پیوند زدن و یا قلمه زدن تکثیر کرد. برخی از انواع کاکتوس‌ها و ساکولنت‌ها مثل ژیمنوکالیسیوم (Gymnocalycium)، کاکتوس‌های فرو کاکتوس (ferocactus)، میوه اژدها و دیگر انواع آن‌ها می‌بایست از راه بذر تکثیر کرد. این در حالی است که نحوه تکثیر کاکتوس با بذر، روشی زمان‌بر و نیازمند حوصله زیاد است.

کاشت کاکتوس

تکثیر کاکتوس با بذر کار آسانی است اما روش واحدی ارائه نشده و پرورش دهندگان و باغبانان با روش‌های گوناگونی کاکتوس را با استفاده از بذر آن تکثیر می‌کنند. باید به این نکته توجه داشت که از هزاران بذری که در طبیعت به صورت اتفاقی به گیاه تبدیل می‌شود، شاید چند مورد بالغ شوند. این عامل می‌تواند در صورتی که شما از روش درستی بهره نبرید، برای بذرهای شما نیز اتفاق بیفتد.

 

نحوه تکثیر کاکتوس با بذر

در زیر نحوه تکثیر کاکتوس با بذر به صورت گام به گام آموزش داده شده است. با رعایت موارد ذکر شده می‌توانید کاکتوس‌های خود را به صورت علمی تکثیر کنید.

۱. فراهم کردن مقدمات

  • ظرف مورد استفاده برای کاشت، ظروف پلاستیکی دارای عمق کم و یا سینی است تا به سادگی رطوبتش را از دست ندهد و نیز بتوان آن‌ را تمیز و ضد عفونی کرد.
  • ظرفی حاوی بذر کاکتوس را می‌بایست در نور مناسب (نور مصنوعی و نه آفتاب) قرار گیرد.
  • بهتر است از خاک‌های معدنی نظیر شن و ماسه خوب به مقدار متوسط استفاده کرد. از طرفی دیگر، می‌توان کمی پیت موس در خاک استفاده کرد. باید خاک را به صورت کامل خیس کرد یا ظرف را در آب خیس قرار داد تا خاک به صورت کامل نم‌دار شود.
  • می‌توان برای کسب اطمینان از اینکه شرایط برای رشد قارچ و دیگر آفات فراهم نشود، خاک را به مدت بیست دقیقه در فر با دمای ۱۲۰ درجه سانتیگراد قرار داد. از طرفی دیگر برای این منظور می‌توان از انواع قارچ‌کش‌ها نیز استفاده کرد. (سمومی نظیر Chinosol یا Benomyl)
  • بهترین زمان کاشت به صورت معمول، بین ماه‌های فروردین تا مهر است. در مناطق سرد، در صورتی که سیستم گرمایشی فراهم باشد در هر زمانی از سال می‌توان بذر را مورد کشت قرار داد.
  • بهترین دما برای رشد ۲۱ درجه سانتیگراد است.

بذر بیشتر کاکتوس‌ها در مدت زمان تقریبی یک هفته تا یک ماه آغاز به رشد خواهد کرد. البته باید به این نکته نیز دقت داشت که کاکتوس‌های مخصوصی نیز وجود دارند که بذر آن‌ها دیرتر جوانه می‌زند.

نحوه تکثیر کاکتوس با بذر

۲. کاشت بذرها

  • گام اول: هنگام تکثیر کاکتوس باید از ظرف خاصی برای کاشت بذرها استفاده کرد. گلدان و یا هر ظرف پلاستیکی دیگری را می‌توانید برای پر کردن با خاک مورد استفاده قرار دهید. نکته قابل تأمل در این زمینه این است که به طور حتم باید پیش از استفاده، ظرف را با استفاده از قارچ کش و یا مواد دیگر ضدعفونی و گندزدایی کرد.
  • گام دوم: در گام بعدی نوبت به اضافه کردن خاک به ظرف مورد استفاده است. ابتدا خاک را در غربالی بریزید و دانه‌های درشت ‌آن‌ را از خاک جدا کنید. پس از آن، خاک به دست آمده را برای از بین بردن باکتری‌های مضر خیس کرده و در حدود چندین دقیقه درون ماکروفر (۶ یا ۸ دقیقه)، فر (۸ تا ۱۲ دقیقه) یا ظرف دیگری (۱۵ دقیقه) بگذارید تا به صورت کامل ضد عفونی شود. البته خاکستر زغال یا تفاله چای مخلوط شده با خاک هم تا قسمتی این فرایند را تکمیل خواهد کرد.
  • گام سوم: پس از اینکه خاک سرد شد، می‌توان خاک را درون ظرف‌هایی که تهیه کرده‌اید بریزید. برای این کار در ابتدا ته ظرف مورد نظرتان را سوراخ کنید تا آب اضافه در هنگام آبیاری بذر، از زیر آن بیرون برود. پس از آن مخلوط سرد شده خاک را به ظروف خود اضافه کنید و با دست خاک ترکیب شده را خوب از هم جدا کنید تا به صورت کلوخ نباشد. به کمک یک جسم صاف مقداری روی خاک را به صورت تراز و مساوی فشرده و مرتب کنید تا دانه‌ها به عمق‌های پایین‌تر نروند و توانایی بیرون آمدن از خاک را داشته باشند.

کاشت بذر کاکتوس

  • گام چهارم: عمق کاشت بذر باید دو برابر قطر بذر باشد. سپس مقداری ماسه ریز را روی خاک بریزید و بذرها را همراه با ماسه در فاصله‌های جدا از هم بکارید. ماسه‌های ریز باید به شکل پوششی روی بذرها را فرابگیرد تا شرایط جوانه زنی برای بذرها فراهم شود.

نحوه تکثیر کاکتوس با بذر

۳. آبیاری

نکته‌ای که در این مرحله اهمیت دارد این است که آب زیاد ریشه‌های تازه بذرها را از بین می‌برد. در واقع بذر پس از احساس رطوبت و البته داشتن قدرت رویش برای جستجو و کشف آب شروع به ریشه زدن و رویش خواهد کرد و زمانی که ریشه‌ها حرکت کردند، نیاز به کلروفیل و به تبع آن، نور پیدا خواهند کرد و جوانه‌زنی گیاه آغاز می‌شود. هرچه ریشه بزرگ‌تر شود، این نیاز بیشتر می‌شود و جوانه نیز بزرگ‌تر خواهد شد. در صورتی که بذرها زود به آب برسند، ریشه‌ها تنبل می‌شوند و حرکت و کارایی خود را از دست خواهند داد. از این رو، می‌بایست رطوبت در حوالی ریشه باشد ولی به هیچ عنوان در دسترس ریشه قرار نگیرد.

 

۴. نور مناسب برای رشد بذر کاکتوس

پس از اینکه خاک را مرطوب کردید، در ادامه مراحل کاشت بذر کاکتوس برای اینکه رطوبت محیط تا زمان رویش بذر تغییر نکند، می‌توان روی ظرف را با یک کیسه پلاستیکی بپوشانید و پیرامون آن ‌را با استفاده از یک نخ یا کش به صورت کامل ببندید. با اسپری کردن آب درون کیسه رطوبت مورد نیاز برای رویش بذر کاکتوس همواره مهیا خواهد شد و با بستن پوشش پلاستیکی همچنین جلوی حمله حشرات و قارچ‌ها به بذرها گرفته خواهد شد.

نور نسبتاً زیاد و مستقیم آفتاب برای جوانه تازه بیرون آمده از خاک بسیار مضر بوده و حتی در شرایط وحشی نیز بذرها در زیر سایه مادر یا لا به لای سنگ‌ها می‌رویند تا از تابش مستقیم آفتاب در امان باشند.

می‌بایست ظرف را در نزدیک پنجره‌‌ای قرار دهید که پاره‌ای از روز دارای نور است. البته نور مصنوعی (لامپ فلورسنت) نیز می‌تواند برای این جوانه‌ها مؤثر باشد؛ زیرا در این روش می‌توان شرایط نوردهی را به صورت بهتری کنترل کرد.

برای اینکه از نورهای اضافی جلوگیری کنید شیشه‌های پنجره را با کاغذ بپوشانید تا بتوانید نور را بهتر کنترل کنید.

پرورش کاکتوس

نکات تکمیلی در رشد بذر کاکتوس

  • در برخی موارد در ظرف شیشه‌ای رطوبت تجمع پیدا می‌کند که می‌بایست برای یک یا دو مرتبه در روز برطرف شود. به این دلیل که ریزش قطرات آب ممکن است به جوانه‌ها آسیب بزند.
  • زمانی که تعداد قابل قبولی از بذرها رشد کردند، باید شیشه را بردارید و به محل نیمه سایه انتقال دهید. زمانی که دان نهال‌ها به اندازه کافی رشد کردند، آن‌ها را باید به گلدان‌های منفرد کوچک منتقل کنید.
  • موضوعی که باید در نحوه تکثیر کاکتوس با بذر به آن دقت داشت این است که جوانه زنی بیشتر کاکتوس‌ها تا یک سال طول خواهد کشید. البته در تعدادی از این بذرها نیز مدت زمان یک‌ماه برای رویش کافی است.
  • زمانی که گیاهچه تا طول نیم سانتی‌متر رشد کرد، آن ‌را به دقت هر چه تمام‌تر از خاک بیرون آورید و در گلدان آماده دیگری بکارید. دقت داشته باشید که برای ته گلدان نیز از سنگ ریزه استفاده کنید تا آب اضافه در زمان آبیاری گیاه از آن خارج شود.

کاشت نهال کاکتوس در گلدان

آیا تا به حال کاکتوس‌های خود را با استفاده از پرورش دادن بذر آن، تکثیر کرده‌اید؟ اگر تجربه‌ای از نحوه تکثیر کاکتوس با بذر دارید، لطفاً تجربیات خود را با ما به اشتراک بگذارید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

0 تعداد نظرات
پریدن به بالا