انگیزه های جذاب زندگی

زایمان طبیعی ؛ از مراحل تولد نوزاد تا مزایا و عوارض آن

امروزه بیشتر پزشکان مادران را به انجام زایمان طبیعی تشویق می‌کنند. اما داستان‌هایی که درباره سختی زایمان‌های طبیعی به گوش ما رسیده است، خود به خود ما را نسبت به این موضوع نگران می‌کند.

در این مطلب می‌خواهیم زایمان طبیعی را از همه نظر بررسی کرده و مزایا و عوارض آن را برایتان بگوییم. آگاهی نسبت به این موضوع نگرانی شما را کم خواهد کرد. پس با ما همراه باشید.

روند و مراحل زایمان طبیعی

ساعت و زمان دقیق زایمان طبیعی مشخص نیست و بستگی به حرکت‌های جنین در رحم و آماده شدنش برای تولد دارد. در آخرین ماه بارداری دهانه رحم مانند رسیدن میوه‌های گوشتی دائماً نرم و نرم‌تر می‌شود. در این زمان فرد باردار ممکن است به‌صورت نامنظم انقباضاتی را تجربه کند و آن‌ها را با درد زایمان اشتباه بگیرد. این انقباضات به دلیل استقرار نوزاد در قسمت پایینی لگن برای به دنیا آمدن است.

کم کم انقباضات بیشتر و شدید‌تر شده و اصطلاحاً درد زایمان به سراغ مادر می‌آید و باید او را به مرکز بهداشتی یا بیمارستان رساند. زمانی که کودک در مکان صحیح خود قرار بگیرد، دهانه رحم باز می‌شود و کودک به سمت پایین حرکت کرده و می‌چرخد. در نهایت از طریق کانال زایمان توسط پزشک یا ماما خارج می‌شود. طول مدت زایمان در افراد مختلف متفاوت است و در مادرانی که تجربه اولشان است، زایمان زمان بیشتری می‌برد.

مراحل انجام زایمان طبیعی

کنترل درد زایمان طبیعی

درد زایمان همان چیزی است که همیشه داستان‌های وحشتناکی درباره آن شنیده‎ایم و بیشتر خانم‎ها نگران آن هستند. اما نباید به این داستان‌ها اعتنا کنید. شاید برایتان جالب باشد که بدانید در فرایند زایمان طبیعی، خود بدن به شما در زایمان و کنترل درد کمک می‌کند.

انقباضات و درد‌های ناشی از آن بسیار ارزشمند هستند. هر انقباض به پیشرفت زایمان و قرار گیری سریع‌تر نوزاد در کانال زایمان کمک می‌کند. با افزایش درد در حین انجام زایمان از طرف مغز هورمونی به نام آندروفین آزاد می‌شود که بسیار قوی‌تر از مورفین (مسکن قوی) عمل می‌کند. افزایش این هورمون باعث ایجاد آرامش و تمرکز بیشتر در مادر می‌شود. به همین دلیل مادران در لحظه زایمان به هیچ مسئله دیگری جز زایمان فکر نمی‌کنند.

 

مزایای انتخاب زایمان طبیعی

برخی افراد به خاطر ترسی که از درد زایمان طبیعی دارند، حتی نمی‌توانند به انجام آن فکر کنند. اما مادرانی نیز هستند که با دلایل منطقی این روش را برای تولد فرزندشان انتخاب می‌کنند. یکی از مهم‌ترین علت‌هایی که فرد را به انجام این روش تشویق می‌کند، استفاده از داروهای بی‌هوشی در عمل سزارین است که می‌تواند عوارض طولانی مدت مانند کاهش فشار خون را برای مادر داشته باشد.

همچنین برخی مادران دوست دارند همه لحظات به دنیا آمدن فرزندشان را به یاد داشته باشند و بلافاصله پس از به دنیا آمدنش او را در آغوش خود بگیرند. در بیشتر موارد، در زایمان طبیعی شما می‌توانید بلافاصله پس از تولد، کودکتان را در آغوش گرفته و شیردهی به او را شروع کنید.

فواید زایمان طبیعی

خطرات و عوارض زایمان طبیعی

یکی از دلایل ایجاد خطر در زایمان طبیعی، ناآگاهی نسبت به شرایط زمان زایمان است. حتی اگر شما تجربه اولتان هم نباشد، نمی‌دانید این دفعه قرار است چقدر درد را تحمل کنید و یا چه شرایط جسمی برای شما و نوزادتان به وجود خواهد آمد. در اکثر مواقع زایمان بدون خطر و با دردها و شرایط طبیعی انجام می‌شود. اما در موارد نادر خطراتی مانند خونریزی شدید و یا مشکلات بند ناف مثل پیچیدن بند ناف به دور گردن نوزاد و خفگی نوزاد در حین تولد، مادر و نوزاد را تهدید می‌کند که قابل پیش بینی نیست.

البته باید به این نکته توجه داشته باشید که خطراتی مانند خونریزی شدید در همه انواع زایمان ممکن است اتفاق بیافتد و مختص زایمان طبیعی نیست. گاهی نیز به دلیل شرایط جنین یا وضعیت جسمانی مادر در بین زایمان، پزشک دستور سزارین می‌دهد. اما افرادی که از نظر پزشکی بارداری کم خطری داشته‌اند، به راحتی و بدون ایجاد خطر می‌توانند از این روش استفاده کنند.

 

موارد منع زایمان طبیعی

شما همیشه نمی‌توانید روش زایمان را خودتان انتخاب کنید و گاهی به دلیل شرایط جسمانی شما و نوزادتان تنها روش انتخابی، روشی است که پزشک برای شما تجویز می‌کند. در مواردی شما نمی‌توانید زایمان طبیعی داشته باشید. این موارد عبارت هستند از:

  • سنتان بیشتر از ۳۵ سال باشد.
  • در حین بارداری از مواد مخدر استفاده کرده باشید.
  • قبلا در قسمت رحم خود جراحی انجام داده باشید.
  • سابقه بیماری‌های پزشکی مانند دیابت یا دیابت بارداری، پره اکالمپسی یا مشکلات لخته شدن خون را داشته باشید.
  • چند قلو حامله باشید. (در شرایط کاملا طبیعی و جوان بودن مادر زایمان چند قلوها نیز می‌تواند به‌صورت طبیعی انجام شود.)
  • در دوران بارداری خود، عوارضی مانند کاهش رشد جنین یا مشکلات مربوط به جفت را تجربه کرده باشید.

خطرات و عوارض زایمان طبیعی

روش های تسکین درد در هنگام زایمان طبیعی

در هنگام زایمان طبیعی پزشک یا ماما تا پایان زایمان همراه شما بوده و همه توصیه‌های لازم را به شما می‌کند تا به بهترین نحو زایمان را انجام دهید. بنابراین نگران نباشید. شاید بهتر باشد از قبل خودتان نیز، نسبت به روش‌های تسکین درد در حین زایمان آگاه باشید تا بهتر یتوانید آن را مدیریت کنید. این روش‌ها عبارت هستند از:

  • تکنیک‌های تنفسی در حین زایمان
  • ماساژ
  • دوش یا حمام آب گرم بسته به خدمات و شرایط مرکز پزشکی یا بیمارستانی که در آن هستید.
  • پیدا کردن راحت‌ترین موقعیت برای زایمان خود (با تغییر حالت‌های بدنی خود مانند نشستن یا خوابیدن و …)
  • تکنیک‌های حواس پرتی مانند موسیقی یا بازی‌های مورد علاقه
  • استفاده از کمپرس آب گرم و سرد
  • استفاده از توپ تولد
  • استفاده از طب سوزنی در صورت امکان و توسط فرد با تجربه
  • حمایت‌های عاطفی از طرف همسر یا پرستار

همچنین بهتر است چند روز قبل از زایمان خود، با پزشک و مامای خود در رابطه با احساسات و شرایطی که دارید صحبت کنید تا آن‌ها بتوانند با توصیه‌های مفیدشان، آرامش بیشتری به شما بدهند و در روند زایمان بیشتر کمکتان کنند. تکنیک‌های مدیریت درد و آرامش را باید قبل از انجام زایمان در کلاس‌های آموزشی موجود برای زایمان طبیعی و از طریق پزشکتان یاد بگیرید و آن‌ها را تمرین کنید.

روش های مدیریت درد در هنگام زایمان طبیعی

تغییر زایمان طبیعی به سزارین در حین تولد نوزاد!

ممکن است شما در حین زایمان بیش از حد دچار درد شوید که غیر طبیعی باشد. در ابتدا شما می‌توانید قبل از اینکه سر کودک شروع به بیرون آمدن از دهانه رحم و واژن بکند، از مسکن استفاده کنید اما در صورت شدید بودن بیش از حد درد، ممکن است پزشک دستور دهد که سزارین برایتان انجام شود.

روش دیگری که امروزه برخی پزشکان در صورت شدید شدن بیش از حد درد زایمان و قرار نگرفتن نوزاد در کانال زایمان انجام می‌دهند، استفاده از آمپول اپیدورال است که در قسمتی از نخاع تزریق می‌شود و مانند یک مسکن قوی درد زایمان طبیعی را از بین می‌برد. هرچند اپیدورال نیز مانند داروهای بیهوشی عوارض جانبی دارد.

مقدار تزریق اپیدورال به شرایط مادر و نظر پزشک یا ماما بستگی دارد و پس از تزریق حدود ۲۰ دقیقه طول می‌کشد تا روی درد اثر گذاشته و آن را از بین ببرد. تنها یک بار در هر زایمان می‌توان از تزریق اپیدورال استفاده کرد.

گاهی نیز پزشک با رضایت خود بیمار از داروی بی‌حسی برای بی‌حس کردن کمر به پایین استفاده می‌کند. در این حالت کاملاً درد از بین‌ رفته و عمل زایمان طبیعی توسط فشارهای ماما یا پزشک روی قسمت‌های مشخصی از شکم انجام می‌شود.

شرایط تغییر زایمان طبیعی به سزارین در حین تولد نوزاد

نحوه بهبودی بعد از زایمان طبیعی

روند بهبودی بعد از زایمان طبیعی به شرایط زایمان، میزان خونریزی و شرایط جسمی مادر بستگی دارد. برای اکثر خانم‌ها دوره نقاهت حدودا بین ۶ الی ۸ هفته طول می‌کشد. در این چند هفته مانند همه عمل‌های دیگر واژینال، شما احساس درد و کاهش فشار خون را تجربه خواهید کرد.

استراحت و مراقبت از خود و همچنین داشتن یک رژیم غذایی مقوی و مناسب بهترین روش‌ها برای بهبود سریع‌تر شما هستند. در صورت مشاهده علائم زیر بعد از زایمان باید سریعا به پزشک خودتان یا اورژانس مراجعه کنید:

  • خونریزی شدید و مداوم واژن
  • تب زیاد
  • سرگیجه دائمی یا غش کردن
  • سردرد‌های شدید که از بین نمی‌روند.
  • ادرار دردناک
  • درد و تورم در پاها
  • درد شکمی شدید که برطرف نمی‌شود.

 

سخن آخر

با اینکه روش زایمان طبیعی برای بسیاری از افراد نگران کننده است، اما در صورتی که از قبل خودتان را برای آن آماده کنید و تکنیک‌های مدیریت درد را تمرین کنید، می‌توانید به خوبی این کار را انجام داده و از مزایای آن بهره‌مند شوید.

پیشنهاد می‌کنیم حتما مطالب «برای جلوگیری از زایمان زودرس چکار کنیم؟» و «افسردگی بعد از زایمان؛ علت، علائم و راه های و درمان» را نیز در انگیزه بخوانید.

منبع healthline ncbi.nlm.nih
مطالب زیر را هم ببینید