استفراغ نوزاد؛ علل ایجاد، تفاوت آن با بالا آوردن و راه‌های درمان

استفراغ نوزاد پس از آروغ زدن

استفراغ نوزاد از جمله بیماری‌های شایعی است که در این دوران ممکن است بارها اتفاق بیافتد. در اکثر مواقع بدون نیاز به معالجه پزشک و با کمی مراقبت خانگی این مسئله حل می‌شود. البته احساس‌ ترس از اینکه ممکن است یک مورد جدی برای نوزاد پیش آمده باشد، می‌تواند برای مادران موقعیتی بدی را ایجاد کند. برای درمان سریع‌تر و بهتر، مهم‌ترین مورد حفظ آرامش است و در مرحله بعد باید تا آن‌جا که می‌توانید درباره دلایل استفراغ نوزاد اطلاعات کسب کنید تا بتوانید در موارد خاص به درستی عمل کنید.

 در این مقاله می‌خواهیم تفاوت استفراغ نوزاد با بالا آوردن، علل استفراغ نوزاد و روش‌های درمانی این عارضه را برایتان بگوییم.

 

تفاوت استفراغ نوزاد با بالا آوردن در چیست؟

اول از همه، باید بدانیم بین استفراغ واقعی و فقط بالا آوردن تفاوت وجود دارد. استفراغ به معنی پرتاب محتویات معده از طریق دهان با یک نیروی زیاد است، اما بالا آوردن به معنای خارج شدن آرام مقدار کمی از محتویات معده به خارج از دهان است که عموما با آروغ زدن در نوزادان اتفاق می‌افتد. در واقع استفراغ وقتی اتفاق می‌افتد که عضلات شکم و دیافراگم به سختی منقبض می‌شوند، در حالی که معده آرام است.

این عمل رفلکس پس از تحریک توسط “مرکز استفراغ” در مغز انجام می‌شود. این مرکز با موارد زیر تحریک می‌شود:

  • زمانی که اعصاب معده و روده تشخیص دهند که دستگاه گوارش به دلیل عفونت یا انسداد دستگاه گوارش تحریک یا متورم شده است.
  • وجود مواد شیمیایی موجود در خون (به عنوان مثال، مواد مخدر)
  • وجود محرک‌های روانشناختی از دیدنی‌های مزاحم و بد؛ یا بوها
  • تحریک از گوش میانی (مانند استفراغ ناشی از بیماری حرکتی)

بالا آوردن یک عارضه متفاوت از استفراغ

مهم‌ترین علل استفراغ نوزاد و روش‌های درمان هرکدام

با توجه به سن نوزاد علل شایع بالاآوردن و استفراغ می‌تواند متفاوت باشد. به عنوان مثال، نکاتی در خصوص نوزاد تازه متولد شده وجود دارد؛در طی چند ماه اول، اکثر نوزادان معمولاً در اولین ساعت پس از تغذیه مقدار کمی شیر مادر را در معده خود جمع می‌کنند. این مواد صرفاً با حرکت گاه و بیگاه غذا از معده به سمت بالا، از طریق لوله (مری) به سمت بیرون و خارج از دهان بیرون ریخته می‌شود. اگر پوشک کودک مرتبا تعویض شود و بلافاصله بعد از غذا حرکت زیادی نداشته باشد، این اتفاق کمتر رخ می‌دهد. با بزرگتر شدن کودک، مقدار بالا آوردن زیاد اما تعداش کم می‌شود، اما ممکن است به صورت خفیف تا سن ده تا دوازده ماهگی ادامه یابد.

در کل بالا آوردن زیاد جدی نیست و با افزایش طبیعی وزن، اختلال ایجاد نمی‌کند.

استفراغ گاه به گاه ممکن است در طول ماه اول رخ دهد. اگر به طور مکرر این اتفاق بیافتد یا به طور غیرعادی بر نوزاد فشار وارد کند، باید برای تشخیص بهتر و درمان سریع‌تر به پزشک متخصص اطفال مراجعه کنید. البته ممکن است دلیل این موضوع فقط یک مشکل تغذیه‌ای خفیف باشد، اما می‌تواند نشانه‌ای جدی‌تر نیز باشد. به همین دلیل بهتر است در این موارد پزشک، نوزاد را چکاپ کند.

در زیر به شرح مهم‌ترین عوامل ایجاد استفراغ نوزاد و روش‌های درمانی آن می‌پردازیم:

۱. استفراغ مداوم نوزاد

استفراغ مداوم نوزاد که همراه با فشار است ممکن است به دلیل ضخیم شدن عضله‌های معده، در هنگام خروج مواد غذایی از معده بین دو هفتگی تا چهارماهگی نوزاد اتفاق بیافتد. این ضخیم شدن که با عنوان “تنگی پیلوری هیپرتروفیک” شناخته شده است، از ورود مواد غذایی به روده جلوگیری می‌کند. البته باید بدانید این موضوع نیاز به مراقبت فوری پزشکی دارد و حتی برای باز کردن ناحیه باریک برای عبور مواد غذایی معمولاً نیاز به عمل جراحی است. نشانه مهم این بیماری، استفراغ فشاری است که تقریباً پانزده تا سی دقیقه یا کمتر، بعد از هر بار تغذیه در نوازاد رخ می‌دهد. هر وقت متوجه این موضوع شدید، در اسرع وقت به پزشک متخصص اطفال مراجعه کنید.

استفراغ هشداری برای بیماری‌های عفونی

۲. رفلاکس معده نوزادان (GERD)

گاهی اوقات خوردن شیر مادر در نوزاد نفخ ایجاد می‌کند و ممکن است این نفخ از چند هفته اول تا چند ماه اول ادامه داشته باشد و حتی به جای بهتر شدن، بدتر نیز بشود. این حالت ممکن است فشار زیادی به نوزاد وارد نکند اما بعد از هربار تغذیه نوزاد رخ دهد. این عارضه زمانی اتفاق می‌افتد که عضلات تحتانی مری بیش از حد شل شده و در معده نفخ ایجاد می‌کند. نام این بیماری GERD یا ریفلاکس معده است.

راه های درمان رفلاکس معده نوزادان

  • مطابق دستور پزشک متخصص اطفال، مقدار کمی غلات مخصوص کودک، به شیر نوزاد اضافه کنید تا شیر کمی غلیظ شود.
  • بیش از حد به نوزادتان شیر ندهید. حتی بهتر است تعداد وعده‌های شیردهی را افزایش داده و در هر نوبت مقدار کمی شیر به نوزاد بدهید.
  • هر بار بعد از شیردهی با زدن آرام دست بر پشت نوزاد، آروغ نوزاد را بگیرید.
  • حداقل تا سی دقیقه پس از شیردهی، شیرخوار را در حالت بدون حرکت‌های شدید و محیطی بی سر و صدا قرار دهید.

اگر این مراحل موفقیت آمیز نباشند، پزشک متخصص اطفال شما را به یک متخصص دستگاه گوارش (GI) ارجاع می‌دهد تا درمان‌های تخصصی‌تر برای نوزادتان انجام شود.

۳. وجود عفونت در دستگاه گوارش نوزاد

بعد از چند ماه اول زندگی نوزاد، شایع ترین علت استفراغ عفونت معده یا روده است. ویروس‌ها به مراتب شایع‌ترین عوامل آلوده کننده هستند، اما بعضی اوقات ممکن است باکتری‌ها و حتی انگل‌ها نیز عامل این بیماری باشند. همچنین ممکن است این عفونت علائمی مانند تب، اسهال و گاهی تهوع و درد شکم در نوزاد ایجاد کند. عفونت معمولاً مسری است. به همین دلیل اگر فرزند شما دچار این بیماری شده است، نباید در محیط‌های عمومی مانند پارک‌ها یا مهدکودک‌ها که کودکان و نوزادان دیگری حضور دارند قرار بگیرد، زیرا می‌تواند آن‌ها را نیز دچار این بیماری کند.

 ویروس‌هایی به نام روت، علت اصلی این استفراغ‌ها در نوزادان و کودکان خردسال هستند و مهم‌ترین علائم آن نیز اسهال و تب است. با اینکه این ویروس‌ها شدیدا مسری هستند، اما امروزه واکسن جلوگیری از ایجاد این نوع عفونت در دسترس است و شیوع این بیماری نسبت به گذشته بسیار کمتر اسشده است. با اینکه علت اصلی بیماری‌های گوارشی در نوزادان روتا ویروس است، اما ویروس‌های دیگری نیز مانند نورو ویروس‌ها، انتروو ویروس‌ها و آدنوویروس‌ها نیز می‌توانند از علل ایجاد این عفونت‌ها باشند.

جلوگیری از استفراغ با عدم حرکت کودک پس از شیر خوردن

۴. عفونت خارج از دستگاه گوارش نوزاد

در بعضی مواقع ایجاد عفونت در خارج دستگاه گوارش نیز می‌تواند باعث استفراغ در نوزاد و کودک شود. این عفونت‌ها ممکن است مربوط به عفونت‌های دستگاه تنفسی، عفونت‌های اوتیت مربوط به دستگاه مجاری ادراری، مننژیت و یا آپاندیسیت باشد. در برخی شرایط باید سریعا نوزاد را نزد پزشک برده تا تحت درمان فوری قرار بگیرد. بنابراین باید در مورد علائم این بیماری که ممکن است در هر سنی در نوزاد یا کودکتان اتفاق بیافتد کاملا آگاه باشید و در صورت مشاهده آن‌ها، به پزشک متخصص اطفال مراجعه کنید. مهم‌ترین علائم این بیماری، شامل موارد زیر است:

  • وجود خون یا صفرا (ماده‌ای با رنگ سبز) در استفراغ
  • ایجاد درد شدید شکم
  • استفراغ شدید و مکرر
  • ایجاد شکم متورم یا بزرگ شده
  • بی حالی یا تحریک پذیری شدید
  • بی قراری شدید
  • علائم یا علائم کمبود آب  در بدن، از جمله خشکی دهان و کاهش ادرار
  • عدم توانایی در نوشیدن مقدار کافی مایعات و شیر مادر
  • ادامه داشتن استفراغ بیش از بیست و چهار ساعت

 

سخن آخر

با آگاهی کامل نسبت به علائم ایجاد استفراغ نوزاد و شناسایی به موقع آن، به راحتی و بدون نگرانی می‌توانید آن را درمان و کنترل کنید و در صورت بروز علائم شدیدتر با مراقبت‌های پزشکی این بیماری را از بین ببرید. برای ما در پایین همین صفحه بنویسید آیا تا به حال نوزادتان دچار استفراغ شده است؟ علت و روش درمان آن را برایمان توضیح دهید.

همچنین پیشنهاد می‌کنیم برای آگاهی بیشتر در مورد مسائل شایع نوزادان، مطلب مفید «علت زور زدن نوزاد و چگونگی رفع آن» را نیز در انگیزه بخوانید.

نظری ثبت نشده است

Leave a reply

انگیزه
Logo
ثبت نام رایگان در سایت
عضویت در سایت
تعییر رمز عبور
Compare items
  • Total (0)
Compare